Kranten en omroepen willen 'sneller' en 'goedkoper' ANP

ROTTERDAM, 13 JAN. Het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP), nieuwsleverancier van alle Nederlandse dagbladen en een aantal omroepen, staat onder grote druk van zijn belangrijkste afnemers. Deze dreigen hun abonnement op het ANP op te zeggen als het persbureau de tarieven niet verlaagt en de dienstverlening verbetert.

Perscombinatie Meulenhoff (PCM), sinds kort uitgever van vijf van de zes landelijke dagbladen, heeft het ANP een 'pro-forma'-opzegging gestuurd om druk uit te oefenen op naderende onderhandelingen over de tarieven. NOS-radio heeft kant en klare plannen liggen om een eigen nieuwsdienst op te zetten als het ANP zijn werkwijze niet verandert en goedkoper maakt. Vorig jaar nam de NOS al de radiojournaals over van het ANP, waarmee de kreet 'radio-nieuwsdienst, verzorgd door het ANP' uit de ether verdween. Net als de dagbladen krijgt de NOS nu alleen de telexberichten van het ANP.

Onder de circa 250 medewerkers van het ANP is grote onrust ontstaan over de dreigementen van de afnemers. Een aantal van hen heeft gisteren een brief aan directeur Voors van het ANP ondertekend, waarin opening van zaken wordt geëist over de mogelijke opzegging van PCM. Directeur Voors van het ANP, nog niet op de hoogte van deze brief, zegt “niet verbaasd” te zijn over de pro-forma opzegging van PCM en de plannen van de omroep. “Het is heel begrijpelijk dat grote ondernemingen af en toe make in plaats van buy overwegen.” Voors gaat ervan uit dat kranten en omroep uiteindelijk toch voor het ANP zullen kiezen.

De klachten over het ANP vloeien deels voort uit de organisatiestructuur. Het ANP is een stichting waaraan de deelnemende kranten en omroepen contributie betalen. Dit bedrag staat los van de mate waarin daadwerkelijk van de ANP-diensten gebruik wordt gemaakt. De NOS betaalt volgens H. van Hoorn, hoofd Actualiteiten Radio van de NOS, zo'n 6,5 miljoen gulden per jaar, “veel te hoog als je ziet hoe weinig we gebruiken”. Het gebruik zou volgens Van Hoorn kunnen toenemen als het ANP de nieuwsvoorziening meer toesnijdt op de radio. “Wij hebben niets aan een afgerond verhaal dat veel te laat komt en uren op de telex staat. Voor ons moet het minder en vooral sneller zijn.”

Bij de Volkskrant, een van de grootste PCM-kranten, heerst volgens hoofdredacteur P. Broertjes “geen grote onvrede” over het ANP, maar er is ook weinig enthousiasme. “Soms is het handig als achtervanger, maar wij zijn er verre van afhankelijk van.”

Binnen het ANP zelf bestaat al enige tijd de overtuiging dat de werkwijze moet veranderen. Adviesbureau Berenschot adviseerde het ANP vorig jaar zich meer te richten op zijn kerntaak: de nieuwsgaring. Er zou te veel energie worden gestoken in achtergrondverhalen en diepteanalyses die kranten liever zelf schrijven.

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) pleit voor de instelling van een 'journalistieke commissie' die de toekomst van het ANP moet onderzoeken. Algemeen secretaris H. Verploeg van de NVJ noemt het “op zijn zachtst gezegd vreemd” dat PCM het ANP een pro forma-opzegging heeft gestuurd. “Juist omdat het uit de Perscombinatie komt. De directeur van PCM, Smaling, is tevens voorzitter van de Raad van Bestuur van het ANP. De discussie zal hierdoor niet gaan over verbetering van de dienstverlening, maar over het drukken van de kosten.”

Volgens directeur Van den Berg van de Dagbladunie, uitgever van onder meer NRC Handelsblad en het Algemeen Dagblad en sinds kort onderdeel van PCM, ligt het niet in de bedoeling van PCM de samenwerking met ANP echt op te zeggen. “Er zijn niet in het minst concrete plannen om er daadwerkelijk uit te stappen.” Ook Van Hoorn van NOS-radio voelt hier niets voor: “Als je een alternatief moet ontwikkelen kost dat ook miljoenen. Maar de plannen zijn er wel, het is voor ons niet meer slikken of stikken.”

    • Joke Mat