Buitenlanders nog steeds vast; Papua-rebellen laten elf Irianese gijzelaars vrij

JAKARTA, 13 JAN. De Papua-rebellen die eerder deze week in de Indonesische provincie Irian Jaya leden van een wetenschappelijke expeditie (onder wie twee Nederlanders) ontvoerden, hebben gisteren elf van de vierentwintig gijzelaars vrijgelaten. Het zijn allen Irianezen.

Brigadier-generaal Suwarno Adiwijoyo, hoofd woordvoering van de Indonesische strijdkrachten (ABRI), zei vanmorgen dat de elf zijn “bevrijd” door het leger, maar een andere, goed geïnformeerde bron meldt dat ze zijn vrijgelaten door hun ontvoerders. Waarschijnlijk heeft de groep guerrillastrijders van de Organisatie Vrij Papua (OPM), die verantwoordelijk is voor de actie, bewust alle Irianese gijzelaars naar huis gestuurd. De groep is daardoor kleiner geworden en kan zich aldus sneller verplaatsen in het moeilijk begaanbare terrein. De ontvoerders en de overige dertien gijzelaars, onder wie zeven buitenlanders, bevinden zich nog steeds in het Tiom-district, een ontoegankelijke streek in het centrale bergland van Irian Jaya.

De gisteren vrijgelaten gijzelaars zijn allen inwoners van Mapunduma, het dorp in het noorden van het Lorentzpark waar de ontvoering maandag plaatsgreep. Onder hen zijn het dorpshoofd en diens secretaris. Volgens brigadier-generaal Suwarno hebben de elf dorpelingen bevestigd dat de ontvoerders behoren tot een strijdgroep van de OPM, een beweging die ijvert voor een onafhankelijk 'West-Papua'. Volgens legerbronnen in de provinciehoofdstad Jayapura staat de groep onder leiding van Kelly Kwalik, een lokale OPM-commandant.

Het Wereld Natuurfonds (WWF) heeft gisteren in een schriftelijke verklaring bevestigd dat er onder de ontvoerden twee WWF-stafleden zijn: de Nederlander Mark van der Wal (25) en de Duitser Frank Momberg (31). De twee deden onderzoek in het noorden van het Lorentzpark, een natuuresrervaat dat zich uitstrekt over een deel van de zuidelijke hellingen van Irians centrale bergland. Het WWF zegt geen eisen te hebben ontvangen van de ontvoerders en niet met hen in contact te staan. De andere Nederlandse gijzelaar is Van der Wal's vriendin Martha Klein, een medewerkster van de VN-organisatie UNESCO, die naar verluidt vier maanden zwanger is.

De OPM in Irian Jaya bestaat uit enkele verspreide, licht bewapende guerrillagroepen, onder aanvoering van lokale leiders, zonder centrale commandostructuur. Kelly Kwalik is een zoon van de Amungme, een Papuavolk dat de laatste twintig jaar zijn traditionele landbouw- en jachtgronden heeft moeten prijsgeven aan PT Freeport-Indonesia, een dochter van het Amerikaanse mijnbouwconcern Freeport-MacMoRan die koper, zilver en goud wint in het Centrale Bergland van Irian Jaya.

    • Dirk Vlasblom