Borst: verbied experimenten op wilsonbekwamen

DEN HAAG, 13 JAN. Medische experimenten met mensen die hun wil niet kenbaar kunnen maken, worden in principe verboden.

Alleen bij hoge uitzondering zal het mogelijk zijn medisch wetenschappelijk onderzoek te doen bij demente bejaarden, kleine kinderen of psychisch gehandicapten. Dat schrijft minister Borst (volksgezondheid) in wijzigingen op het wetsvoorstel 'medisch-wetenschappelijk onderzoek op mensen', die zij gisteren aan de Tweede Kamer stuurde.

Volgens de minister verdienen 'wilsonbekwamen' de grootst mogelijke bescherming en moeten in beginsel bij hen dan ook geen medisch onderzoek worden gedaan. Aan de andere kant kan dit onderzoek nodig zijn om nieuwe behandelingsmethoden of geneesmiddelen uit te proberen, die juist hen zouden kunnen helpen.

Op het verbod zijn daarom twee uitzonderingen gemaakt. Medisch onderzoek is mogelijk als de betrokken 'wilsonbekwamen' er direct baat bij kunnen hebben, of als het niet zonder hen gedaan kan worden en de risico's en bezwaren van het onderzoek zeer gering zijn. Wel moet te allen tijde een ethische commissie oordelen over nut en noodzaak van de experimenten. Zo'n commissie zal onder meer kijken naar mogelijke alternatieven en de verhouding tussen het belang van het onderzoek en de risico's en bezwaren voor de betrokkenen.

Een extra, centrale toetsing is volgens minister Borst nodig als de experimenten geen direct voordeel voor de 'wilsonbekwamen' oplevert. In alle gevallen is toestemming van de directe familie vereist. De betrokkenen zullen “naar bevattingsvermogen worden geïnformeerd”. Als zij zich tegen het onderzoek verzetten, mag het niet worden uitgevoerd of doorgezet.

Minister Borst kondigde deze wijzigingen vorig jaar oktober aan, waarbij zij als voorbeeld het uitproberen van een pil tegen Altzheimer op demente bejaarden noemde. Dit voorbeeld leidde toen tot veel commotie. Eerder had de zogeheten commissie-Meijers geoordeeld dat medisch-wetenschappelijk onderzoek op mensen die hun wil niet kenbaar kunnen maken, onder voorwaarden mogelijk moet zijn.