Vier marketingfunctionarissen stappen op; Apple verwacht verlies, vele duizenden banen weg

NEW YORK, 12 JAN. Apple Computer raakt steeds verder in moeilijkheden. Het bedrijf verwacht volgende week een groot verlies voor het eerste kwartaal bekend te maken en overweegt duizenden werknemers op straat te zetten.

Dat het slecht gaat met Apple was al bekend. De producent van de Macintosh werd vorig voorjaar al genoemd in overnamegeruchten. Oracle Systems was toen in gesprek met Apple, maar de partijen werden het niet eens over de prijs. Twee jaar geleden was Apple ook al met IBM aan het praten over een overname.

Op dit moment wordt er opnieuw openlijk gespeculeerd over een overname door IBM, Hewlett Packard of Motorola. Apple verwacht volgende week een verlies van 68 miljoen dollar bekend te maken over het eerste kwartaal van zijn gebroken boekjaar, dat 29 december eindigde. Dat is aanzienlijk meer dan Apple half december zei dat het zou verliezen.

Het is de eerste keer dat Apple verlies maakt in het gewoonlijk drukste kwartaal van het jaar. Ook zou wellicht een kwart van de banen bij het bedrijf gaan verdwijnen, wat neerkomt op het vertrek van 3500 werknemers. Speculaties over de toekomst van het bedrijf zijn dan ook opnieuw opgelaaid.

Grote onzekerheid is er ook over de positie van Michael Spindler, de topman. Hij heeft met Apple sinds zijn benoeming in juni 1993 nooit nieuwe wegen ingeslagen. John Sculley, zijn voorganger, is op besliste wijze de deur gewezen maar Apple is blijven tobben. Ook Spindler kon de beloftes niet waarmaken.

Apple zette de handcomputer Newton op een laag pitje, bracht Macintoshes met PowerPC-chips op de markt en heeft inmiddels zijn systeem in licentie gegeven aan andere bedrijven. Het zijn niet de ontwikkelingen geweest die tot verrassende resultaten hebben geleid. Het bedrijf kampte aan de andere kant wel met de ene calamiteit na de andere. Vorig jaar bracht Apple een nieuwe lijn PowerBooks op de markt maar de machines moesten worden teruggeroepen toen er een paar exemplaren spontaan vlam vatten. Ook had Apple volkomen foute prognose gedaan over de vraag naar zijn computers zodat er bij elkaar minstens 1 miljard dollar aan verkopen verloren is gegaan.

In de afgelopen anderhalf jaar zijn er talloze oude getrouwen bij Apple vertrokken en de meesten van hen nogal abrupt. Michael Spindler, die vanwege zijn drammerigheid op zakelijk gebied de bijnaam de Diesel heeft, maakte zijn naam waar. Ian Diery, hoofd van de afdeling personal computers, vertrok na iets meer dan een jaar in die functie. Barbara Krause was al dertien jaar bij Apple, inmiddels hoofd van pr en vice-president, maar is vorige week weggegaan en is haar eigen bedrijf begonnen. Keith Fox, hoofd van de afdeling pc's voor particulieren, ging ook weg. Satjov Chahil, hoofd van multimedia, is nu hoofd marketing.

De dag na de aankondiging van die benoeming, eergisteren, hebben vier marketingmanagers aangekondigd op te stappen. Apple bereikte in juni 1995 nog een koers van 62 dollar maar nu is het aandeel al gezakt tot 35 dollar. Apple kan geen kant op. Het slechte nieuws is al verdisconteerd in het aandeel en het wachten is nu op een nieuwe lijn voor het bedrijf. Gaat Spindler weg? Wordt Apple verkocht? Het is niet duidelijk of er volgende week al antwoorden op die vragen komen.

“Wij hebben vorige maand al gezegd dat Spindler weg moet en dat Apple twee jaar geleden het aanbod van IBM had moeten aannemen”, zegt Jerry Kaminsky, een portfolio-manager bij Cowen & Co. “Het verlies is nu ongeveer bekend en volgende week horen we meer over de reorganisatie en dan zien we wat er verder gebeurt.”

Apple heeft niet alleen de beleggers van zich vervreemd maar ook zijn trouwe klanten. Het bedrijf streefde zoals elke onderneming maximale winst na, maar vlak voor de feestdagen gooide Apple het roer om en koos voor het marktaandeel. De consumenten stroomden niet in groten getale toe en de kerstverkopen vielen tegen. De winst was verloren en het marktaandeel niet gewonnen. Bovendien voelen vele klanten die in de maanden voor de prijsverlaging een Apple-computer hadden gekocht zich bedrogen bij het zien van de prijsverlagingen. De vraag is of er nog trouwe Apple-klanten zijn.

    • Lucas Ligtenberg