Premier Dini in Italië afgetreden

ROME, 12 JAN. In Italië is gisteren premier Lamberto Dini afgetreden omdat in het parlement onvoldoende steun was overgebleven voor zijn zakenkabinet.

Maandag begint president Scalfaro met politieke consultaties over de vraag of nieuwe verkiezingen moeten worden uitgeschreven, dan wel een ander kabinet moet worden geformeerd.

Dini zelf zei niet verbitterd te zijn, “omdat er duidelijkheid is gekomen”, na enkele weken van speculaties over een mogelijke voortzetting van zijn kabinet. Een andere mogelijkheid was het uitschrijven van verkiezingen. In het parlement werden de afgelopen dagen debatten gehouden over de verschillende opties, zonder resultaten.

Dini, die had beloofd voor het eind van 1995 af te treden, wilde het niet laten aankomen op een stemming in het parlement. Op tafel lag onder meer een resolutie van het rechtse blok van onder andere oud-premier Berlusconi waarin Dini wordt gevraagd op te stappen. Toen de communistische partij aankondigde voor die motie te zullen stemmen, besloot Dini de eer aan zichzelf te houden.

“Het zakenkabinet heeft zijn mandaat beëindigd”, zei Dini gisteravond in een toespraak van vier minuten. “Nu kan een nieuwe politieke fase beginnen.” Hij kondigde aan meteen naar president Scalfaro te gaan, die net terug was van de begrafenis van Mitterrand. Scalfaro had op 30 december het ontslag van Dini geweigerd en hem teruggestuurd naar het parlement. Nu moest hij het wel aanvaarden.

Volgens Dini is Italië in een crisis zonder uitzicht terechtgekomen. De enige duidelijkheid die met zijn aftreden is ontstaan, is dat zijn zakenkabinet geen toekomst meer heeft. Het is zelfs onzeker geworden of Dini terugkomt als leider van een ander kabinet. Ook slinkt het koor van politici dat met eventuele verkiezingen wil wachten tot aan het einde van het Europese voorzitterschap van Italië.

Een aantal parlementariërs van rechts en van de federalistische Lega Nord en de communistische hardliners zeggen dat voortmodderen geen zin heeft. Als er toch verkiezingen moeten komen, kan dat in hun visie beter meteen gebeuren.

Pag.5: Kans vervroegde verkiezingen stijgt

Een aantal parlementariërs van rechts en van de federalistische Lega Nord en de communistische hardliners zeggen dat voortmodderen geen zin heeft. Als er toch moet worden gekozen, kan dat in hun visie beter meteen gebeuren.

President Scalfaro, die de afgelopen maanden een rol is gaan spelen die zijn voornamelijk ceremoniële functies overstijgt, heeft steeds aangedrongen op uitstel van verkiezingen, in ieder geval tot aan juni, als Italië het halfjaarlijkse voorzitterschap van de Europese Unie afrondt. Ook centrum-links wil daarop wachten. De president is de enige die kan besluiten tot vervroegde verkiezingen.

“Ik denk dat niet ik opnieuw zal worden belast met het vormen van een regering, absoluut niet,” zei Dini na een gesprek van twee uur met Scalfaro. Hij wilde daar verder niet op ingaan. Er wordt ook gespeculeerd op een kabinet onder leiding van Carlo Scognamiglio, de voorzitter van de Senaat. Scognamiglio is afkomstig uit Forza Italia, de partij van mediamagnaat Silvio Berlusconi, maar heeft daar geen goede relatie meer mee.

Deze uitkomst van het parlementaire debat is vooral een overwinning voor Gianfranco Fini, de leider van de Nationale Alliantie, erfgenaam van de neofascistische partij. Fini heeft binnen het rechtse blok aangedrongen op een harde opstelling tegenover Dini. Hij wilde dat de premier zou worden gehouden aan zijn belofte om af te treden. Berlusconi legde ook na de nederlaag van Dini vooral de nadruk op zijn voorstel voor een brede coalitie die twee jaar de tijd zou moeten nemen voor staatsrechtelijke hervormingen en economische bezuinigingen.

“Ik ben voor 99 procent zeker dat we naar de stembussen gaan,” zei Fini. Hij heeft weinig op met het voorstel van een brede coalitie. “Wat denken jullie, dat ik voor niets zoveel onrust heb gestookt?”

Toch zal dat plan volgende week een belangrijke rol spelen in de formatiegesprekken van Scalfaro. Massimo D'Alema, leider van de Democratische Partij van Links, verklaart zich nog steeds bereid de mogelijkheden daarvoor te onderzoeken. De partijen zijn het eens over de noodzaak van hervormingen om het staatsbestuur efficiënter en daadkrachtiger te maken, maar verschillen van mening over de manier waarop. D'Alema vreest dat Berlusconi met zijn voorstel alleen maar tijd wil winnen om zijn persoonlijke problemen (een corruptieproces, gedeeltelijke verkoop van zijn bedrijf) te kunnen oplossen. In dat geval zouden snelle verkiezingen volgens D'Alema “het minst slechte” zijn.

De Italiaanse justitie is een nieuw onderzoek begonnen tegen mediamagnaat Silvio Berlusconi, leider van het rechtse blok. Hij wordt ervan verdacht te hebben geprobeerd de intrede in de politiek te verhinderen van Antonio Di Pietro, de gangmaker achter de smeergeldonderzoeken die inmiddels magistraat-af is. Berlusconi is bijgeschreven op de lijst van verdachten. Dat is de allereerste fase in een strafrechtelijke onderzoek. De maatregel is gebaseerd op twee telefoontjes die de justitie vorig jaar november heeft afgeluisterd. Volgens medestanders van Berlusconi is het nieuws bewust naar buiten gebracht nu er een politieke crisis is uitgebroken, om de positie van Berlusconi te ondermijnen. Behalve Silvio Berlusconi zijn zijn broer Paolo, de zakenman Antonio D'Adamo en de voormalige prefect van Napels Umberto Impronta bijgeschreven op de lijst van verdachten.

    • Marc Leijendekker