Otto Egberts

MK expositieruimte, Witte de Withstraat 53, Rotterdam. T/m 4 febr. Wo t/m zo 13-18u. Prijzen 300 tot 4200 gulden.

Vroeger maakte Otto Egberts (1949) bijna volledig abstracte tekeningen. De laatste jaren duikt het menselijk lichaam veelvuldig op in zijn werk. Uit het gecomprimeerde overzicht van Egberts' oeuvre vanaf 1982, dat de Rotterdamse MK expositieruimte nu toont, blijkt hoe de verschillende stijlvarianten met elkaar samenhangen. Van de meest recente stukken vallen vooral die uit de serie Dwazen & denkers op: verontrustende portretten van op het oog mismaakte of zwakbegaafde mensen. Er is maar weinig voor nodig om een gezicht een abnormale indruk te laten wekken, beseft de kijker: één oog dat groter is dan het andere, een iets te brede mond. De meeste zijn in houtskool getekend, Egberts' favoriete materiaal.

Het oog is een thema dat door de jaren heen een centrale plaats in Egberts' oeuvre inneemt, ook in zijn meer abstracte periode. Zo is er Oog uit 1987, gevat in een geschulpt ovaal als keek het ons door een spinneweb heen aan. Andere keren ontbreekt het oog opvallend, bijvoorbeeld in Man met rechthoek (1992), waarin een gezicht wordt belaagd door een hoekige lijn die ter hoogte van het - ontbrekende - oog het hoofd inloopt.

Een dergelijke surreële atmosfeer kenmerkt veel van Egberts' werk. In Weg van de kennis (1989) zien we een lichtbundel via een raam de kamer binnenvallen, maar hem via een luik in de vloer onmiddellijk weer verlaten. Vreemd zijn ook de hompen vlees die regelmatig terugkeren, soms tegen geometrische schotjes aan gevlijd in een surreële doolhof, dan weer het hoofd van een menselijke gestalte vormend.

Titels als Terugreis van het vlees, Vlees en ornament (uit de meer abstracte periode) en Vleescorrectie 1e graads laten weten dat het vleselijke (dus kwetsbare) het eigenlijke onderwerp is, en niet de de menselijke buitenkant en zijn eventuele schoonheid. In Rotterdam wordt duidelijk hoe Egberts zijn thema's na een tussenpoze herneemt en ze opnieuw bekijkt met behulp van een andere stijl of werkwijze. In alle gevallen krijgt de symbolistische kant van zijn thematiek de nadruk: het is Egberts niet om geometrie te doen maar om het uitdrukken van leegte of eenzaamheid, niet om figuratie maar om de mate van kwetsbaarheid die hij ermee kan uitdrukken.

    • Renée Steenbergen