Clinton: 'historisch' begrotingsakkoord binnen bereik

WASHINGTON, 12 JAN. President Clinton heeft gisteren gezegd dat een overeenkomst met zijn Republikeinse tegenstanders over de Amerikaanse begroting “binnen bereik” is. Hij probeerde daarmee de vrees weg te nemen dat een begrotingsakkoord niet meer haalbaar is voor de verkiezingen van 5 november. Woensdag sprak Newt Gingrich, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, zich in die zin uit. De opmerking van Gingrich leidde tot een sterke daling van de aandelenkoersen op Wall Street.

Clinton deed zijn uitlating op een persconferentie in het Witte Huis, de eerste gelegenheid in vijf maanden waarbij journalisten hem zo'n drie kwartier lang over van alles vragen konden stellen. Behalve de begroting kwamen ook de affaires aan de orde, waarin Clinton en zijn vrouw verwikkeld zijn. Verder zegde de president steun van de federale overheid toe aan staten die door de sneeuwstorm van het afgelopen weekeinde in de problemen zijn gekomen.

De begrotingsbesprekingen tussen Clinton en de leiders van Republikeinen en Democraten in het Congres hadden volgens de president een “historische overeenkomst” heel dichtbij gebracht. Dinsdag werden de gesprekken voor een week opgeschort, maar omdat de betrokkenen inhoudelijk weinig loslieten over de gesprekken ontstond er verwarring over wat die opschorting betekende voor de kansen op een akkoord.

Clinton stelde gisteren voor om de onderwerpen waarover in de begrotingsbesprekingen nog meningsverschil bestaat, los te maken uit het begrotingspakket en ze tot inzet van de verkiezingen te maken. Nu al echter zou een akkoord gesloten kunnen worden, waarbij het begrotingstekort in zeven jaar helemaal wordt teruggedrongen en waarbij bovendien in een “bescheiden” belastingverlichting is voorzien. Zo'n akkoord zou niet “tot gijzelaar gemaakt” mogen worden van ideologische meningsverschillen.

Clinton zei dat na weken van besprekingen nu in een kwartier een akkoord bereikt kan worden. “We zijn te ver gevorderd om deze gelegenheid nu nog te laten schieten.”

Gingrich, die de persconferentie in Seattle op de televisie had gevolgd, reageerde afwijzend. De voorstelling van de president dat de Republikeinen uit zijn op bezuinigingen op de ziektekostenverzekering voor ouderen, Medicare, noemde hij misleidend. De Republikeinen willen slechts de groei van die regeling afremmen. “Als we in ernst willen onderhandelen, moeten we beginnen met de feiten”, aldus Gingrich.

Op de vraag of zijn vrouw bereid zou zijn te getuigen voor de senaatscommissie die een onderzoek instelt naar de Whitewater-affaire, zei Clinton: “Ze heeft gezegd dat ze zal doen wat nodig is om alle vragen daarover te beantwoorden.” Hillary Rodham Clinton is de afgelopen week onder vuur komen te liggen in verband met haar betrokkenheid als advocaat bij een corrupte spaarbank in de jaren tachtig, en haar rol bij het ontslag van zeven medewerkers van het Witte Huis in 1993. Op het omslag van het weekblad Newsweek, dat een voorpublikatie afdrukt van haar boek over opvoeding en kinderen dat deze week verschijnt, staat ze afgebeeld met de tekst: Saint or Sinner? - Heilige of zondares? Clinton ontkende dat hij of zijn vrouw iets misdaan hebben, en verweet de onderzoekers in het Congres alleen maar beweringen te doen die ze niet met feiten kunnen staven.

De senaatscommissie die zich met Whitewater bezighoudt verhoorde gisteren een advocaat die indertijd een collega van Hillary Clinton was. Hij bevestigde haar lezing dat hij het vooral was die het werk deed voor de spaarbank die later corrupt zou blijken en failliet zou gaan.

Vanavond wordt op de Amerikaanse televisie een interview van Barbara Walters van ABC News met de First Lady uitgezonden. Volgens een gedeeltelijke transcriptie van dat gesprek, dat eerder deze week plaatsvond, herhaalt Hillary Clinton haar bewering dat zij in 1993 niet degene was die het besluit heeft genomen om zeven medewerkers van het reisbureau van het Witte Huis te ontslaan.

Dat documenten waar onderzoekers van het Congres twee jaar geleden om gevraagd hadden pas de afgelopen week door de presidentiële staf zijn gevonden en overgedragen, verklaart ze uit het feit dat er “miljoenen papieren in het Witte Huis” zijn. “Het Amerikaanse volk zal er achter komen dat we niets te verbergen hebben”, aldus de presidentsvrouw.

Ook gaat ze in het vraaggesprek in op haar vriendschap met Vincent Foster, de juridische adviseur van het Witte Huis en van de Clintons persoonlijk, die in juli 1993 zelfmoord pleegde. Foster was onder meer belast met de dossiers over affaires Whitewater en Travelgate. Dikwijls is gesuggereerd dat hij een verhouding met Hillary Clinton had. Republikeinen in het Congres suggereren dat meteen na Fosters dood in opdracht van Hillary Clinton documenten uit zijn kantoor zijn overgebracht naar de privé-vertrekken van het Witte Huis, opdat justitie ze niet onder ogen zou krijgen.

“Hij was een van mijn beste vrienden”, zegt ze in reactie op een vraag naar het “terugkerende gerucht over u en Vince Foster”. “Hij was een collega, hij was een partner bij mijn advocatenkantoor, en hij was een vriend van mijn man sinds ze jongens waren van vier of vijf jaar oud. Ik mis hem. Ik mis hem heel erg.”

Een ongewone twist van het Witte Huis met een columnist over de geloofwaardigheid van Hillary Clinton kreeg gisteren nog een vervolg. William Safire had de presidentsvrouw maandag in The New York Times een “geboren leugenaar” genoemd. Daarop had de woordvoerder van het Witte Huis verklaard dat Clinton de auteur een krachtige reactie had willen geven “op de brug van zijn neus”, ware het niet dat hij president was.

Safire schreef gisteren dat al zijn vrienden hem gebeld hadden om kaartjes voor het gevecht te bemachtigen, maar dat hij ze had doorverwezen naar de woordvoerder van het Witte Huis, de organisator van de bokswedstrijd. Hij dankte de president die zijn column had gered van de vergetelheid: de grote sneeuwstorm had er immers voor gezorgd dat vrijwel niemand in Washington maandag een krant had gekregen. Inmiddels had Safire begrepen dat het allemaal niet zo kwaad bedoeld was. Maar tot een duel blijft hij bereid: sneeuwballen op veertig passen.