Wisselend zoutgehalte van zeestromen beïnvloedt klimaat

Tussen de Stille Oceaan en de Indische Oceaan vinden zeestromen van verschillend zoutgehalte hun weg naar de Indonesische archipel. Onderzoekers vermoeden, dat deze zeestromen een markante invloed uitoefenen op het wereldklimaat, met name op de weersverschijnselen die bekend staan als El Niño. Hoe deze zeestromen door de Indonesische Archipel precies hun invloed uitoefenen, was tot nog toe onvoldoende bekend. Onderzoekers van Columbia University in New York en de Universiteit van Miami hebben dit onderzocht (Nature, 11 januari).

Zij bestudeerden het zoutgehalte en de temperatuur en maakten gebruik van chemische tracers in het zeewater om de golfstromen te kunnen volgen. Ze keken ondermeer naar de aanwezigheid van chloorfluorkoolwaterstoffen (CFC11 en CFC12) in het water. Deze zeer slecht afbreekbare stoffen - beruchte aantasters van de ozonlaag - circuleren in de atmosfeer en belanden via de moesson ook in het zeewater. Uit het CFC-gehalte van het zeewater valt af te leiden wanneer het in contact is geweest met de moesson. Zo werd berekend, dat het water in de Straat van Makassar 5 tot hooguit 18 jaar geleden in contact is geweest met de atmosfeer, en dat in de Straat van Banda 13 tot hooguit 22 jaar geleden.

De Amerikaanse onderzoekers concluderen, dat in het stromingspatroon twee verschijnselen overheersen. Er is sprake van een ondiepe, minder zoute stroom water uit het noorden van de Stille Oceaan, die zijn weg vindt door de Straat van Makassar en een diepere, zoutere zeestroom van water uit het Zuiden van de Stille Oceaan door het oostelijke deel van het Indonesische eilandenrijk. De afwisseling van de klimaatseffecten van El Niño en La Niña hangt nauw samen met het wegstromen van overtollig warm water uit de Stille Oceaan. De El Niño fase, waarbij zich minder warm water in de westelijke Pacific bevindt, zou corresponderen met de noordelijke winter. De La Niña fase, waarbij meer warm zeewater naar de Straat van Makassar en de Straat van Banda stroomt, zou overeenkomen met de noordelijke zomer.

    • Marion de Boo