Ski-oorden voor sensatiezoekers; The greatest snow, l'Espace Killy of een glaasje Gluwein

Spectaculair en avontuurlijk skiën speelt zich volgens insiders af in Amerika. Meters diepe poedersneeuw, helikopterskiën en onbegrensde mogelijkheden voor fanatici. Maar legt de alpenbekoring het werkelijk af tegen de Amerikaanse verlokkingen? En zorgt de jetlag niet voor een diep heimweegevoel naar Europese toppen met evenzovele opwindende mogelijkheden?

Wegrijdend van het vliegveld van Salt Lake City word je meteen met je neus op de feiten gedrukt: Utah: the greatest snow on earth, vermeldt elk nummerbord van het plaatselijke autopark. De vraag of de sneeuw in het oostelijker gelegen Colorado niet even fantastisch is, hoont de taxichauffeur weg: They just get the leftovers. Aspen en Vail, de decadente praaldorpen van Colorado, louter restjes sneeuw uit het concurrerende Utah? Zeker, zeggen ook de inwoners en gidsen uit Salt Lake City. De wolken die vanaf de oceaan richting Utah drijven, worden door de omliggende woestijnen en zoutbassins rond Salt Lake City als een spons uitgeknepen. Sneeuw die daaruit neerdaalt is zo droog dat je er onmogelijk een sneeuwbal van kunt maken.

Vol trots spreekt men in Utah van de 'Champagne Powder Snow', en doorgewinterde skiërs aan beide zijden van de oceaan zijn het erover eens dat je hier moet zijn voor de beste diepe sneeuw- en heliskimogelijkheden. Jaarlijks valt er in de bergen van Utah gemiddeld zo'n dertien meter sneeuw en daarmee laat Utah Colorado, waar maar zeven meter neerdwarrelt, ver achter zich.

Hoeveelheden waarbij Zwitserse en Franse gebieden met hun schamele drie à vier meter verbleken. Voor Europeanen zijn het vooral de kwaliteit en de hoeveelheid van de sneeuw die de lange reis naar Utah of Colorado goedmaken.

Wie de bekoringen en het spectaculaire karakter van het skien in Amerika optimaal wil uitbuiten, skiet buiten de piste. Men maakt in Utah een goede kans om achter een grijzende B52-piloot te skiën. Plaatsen als Deer Valley, Park City en Snowbird hebben een heel leger vroeg uitgetreden kerngezonde piloten die de skiër met hang naar avontuur door de diepe sneeuw loodsen. Allesbehalve vergrijsd is hun skistijl. In een mooie cadans en in vloeiende lijnen vliegen de routiniers door de opstuivende sneeuw, daarmee demonstrerend hoe de diepe sneeuw het best getrotseerd kan worden.

Het prikkelende aan dergelijke afdalingen zit hem in de lengte ervan, met daarbij de totale stilte en een sneeuwsoort die je de illusie geeft over een oneindig diepe dekbedvulling te glijden. Ook snowboarders doen hun voordeel met de donszachte sneeuw en maken zorgeloze valpartijen. In Park City worden snowboarders geweerd en daarom stromen deze lieden en masse naar de voor hun bestemde bergflanken rond Wolf Mountain. Het is een geliefd trainingsgebied nu het snowboarden bij de Winterspelen van 1998 in Nagano tot Olympische sport is verheven.

Skiën in Amerika is niet louter spannend om de diepe sneeuw. Ook de steile en lange pistes rond Snowbird zijn zware kost, zelfs voor de routinier. Hier regeren de razendsnelle cracks die meewarig spreken over SPORE: Stupid People On Rental Equipment. Verontwaardigd zijn deze snelle atleten ook als de groomer, de vers geprepareerde piste, niet vrij is van catshit: harde brokken die de snowcat (sneeuwkarretje) veroorzaakt. Grenzend aan deze geprepareerde pistes wachten meer on-Europese sensaties. Wie op een zondag in december door de canyons rond Solitude en Alta skiet, heeft het gevoel alleen op de wereld te zijn, een ervaring die men in de Alpen met drukke rijen wachtenden bij de skiliften onmogelijk kan hebben.

Rust is overigens niet het eerste woord dat je te binnen schiet als je de high tech-mogelijkheden leert kennen die de Amerikaanse resorts te bieden hebben. In het prijzige Deer Valley kan men voor 95 dollar een dag lang rondscheuren op snowmobiles, zoals de supersnelle Super Ninja of de lawaaierige Shogun Shamorai. Voor helikopterskiën biedt Snowbird grootse mogelijkheden. Een dagje onder de wieken kost zo'n 500 dollar, een aderlating die de avonturier zeven keer naar boven brengt. Ook de liftprijzen rijzen in Amerika de pan uit. Die liggen door de torenhoge verzekeringspremies tussen de 45 en 50 dollar per dag. Een week in hetzelfde gebied verblijven maakt de zaken, anders dan in Europa, niet goedkoper.

Niet alleen het skiën zelf heeft opzienbarende kanten, heel apart is ook de après-ski-beleving. De Europese knusheid van een rokerige Stube met fondue en Glühwein is hier ver te zoeken. In Snowbird vangt het zeshonderd kamers tellende Hotel The Cliff de skiërs op met tientallen massagetafels, honderden vierkante meters fitness-apparatuur en calorie-arm health food. Wie hier een rokertje waagt op te steken wordt letterlijk weggekeken.

Grote lokker van The Cliff is het op het dak gelegen en met dampend water gevulde kolossale bubbelbad. Voor een nuchtere Europeaan heeft deze collectieve ontspanning iets onwerkelijks. Op het hoofd dwarrelen dikke vlokken sneeuw terwijl het lichaam wordt gekoesterd door het borrelende water. Serveersters in minirok noteren met een big smile de gewenste drankjes. Het leven in The Cliff is symbolisch voor hoe de Amerikaan het liefst zijn skivakantie ondergaat. Voor hem geen knus knapperend haardje of idyllisch châlet maar een groots opgezet centrum waar alles snel voorhanden is, waar de ski's 's nachts worden gewaxed en waar overdag geen seconde wordt verloren aan een andere bezigheid dan skiën.

Moet de wintersporter met vliegangst, vijf kinderen of geldgebrek nu treuren of biedt ons continent een even spannend ski-aanbod? Tegen de Amerikaanse sneeuw en de kortere wachttijden bij de lift kan Europa niet op, maar in andere opzichten winnen de Alpen. Zo zijn er de milder geprijsde Franse 'ski-dorado's' vol zwarte pistes, is de Zwitserse charme van Wengen, Zermatt en Verbier niet te overtreffen en bestaat er maar één Haute Route: de droom van iedere tourskiër.

Frankrijks grootste skigebied, Les Trois Vallées, bestaat uit drie door middel van liften met elkaar verbonden valleien met riante mogelijkheden. Vanuit Courchevel, Méribel/Mottaret, Les Menuires en Val Thorens zoemen zo'n tweehonderd liften die ruim zeshonderd kilometer piste overbruggen. Ter vergelijking: Amerika's grootste skigebied in Vail, Colorado, heeft 25 liften en bestrijkt nog geen tiende van dit oppervlak. Expert-skiërs worden door Les Trois Vallées uitgedaagd door griezelige afdalingen als de Çime de Caron en een zwarte lastpak als de Aiguille Percée.

Geliefd toevluchtsoord voor waaghalzen is ook La Plagne. Hier kan men het eigen snelheidsrecord op de acht kilometer lange Olympische piste verbeteren en wie echt onstuimig wil wezen, kan voor zo'n 600 francs de Olympische bob-baan afsuizen. Niet minder spectaculair is Val d'Isère. The Economist kwalificeerde na een rondvraag het driehonderd kilometer grote gebied tot best resort in the northern hemisphere. Hier komen van over de hele wereld mensen die op reguliere pistes zijn uitgekeken.

In Frankrijk spreekt men over dit gebied als l'Espace Killy, genoemd naar de Olympisch kampioen. Even Apeldoorn bellen bij de bijkans onneembare pistes van La Face de Bellevarde: twee kilometer lang en met een hoogteverschil van 1000 meter en de almaar smaller wordende geul van de Piste Perdue.

Heliski-mogelijkheden organiseert de Ecole Ski de France. Chamonix/Argentière biedt een spannende evergreen met de Vallée Blanche-afdaling over de Mont Blanc-gletcher. De afdaling - mèt gids - begint op 3842 meter hoogte en eindigt na 24 kilometer, bijna drie kilometer lager in Chamonix.

In Zwitserland is Verbier de geëigende plaats voor risicozoekers die afkomen op afdalingen met klinkende namen als de Mont Fort, Mont Gelé en de Tortin. Niet het nec plus ultra voor wilde skiërs maar wel het spannendste gebied voor de tong is Zermatt, dat naast ski-mogelijkheden als tochten naar Cervinia de aantrekkelijkste pisterestaurants van de Alpen te bieden heeft.

Ook Oostenrijk komt de avontuurlijke skiër tegemoet met spectaculaire afdalingen door niet-geprepareerde pistes rond Zürs, en in Karinthië, Zell am See en Seefeld heeft de laatste jaren het snowraften een hoge vlucht genomen. Gezeten in een rubberboot en in gezelschap van een gids glijdt men met een ijzingwekkende vaart de berg af.

Velen kan de hysterie rond het skiën gestolen worden. Zij zullen zich herkennen in een uitspraak uit het boek Modern Manners van P.J. O'Rourke: , The sport of skiing consists of wearing three thousand dollars worth of clothes and equipment and driving two hundred miles in the snow in order to stand around at a bar and get drunk.''

Informatie

-Zwitsers Verkeersbureau, inl 020-6222033.

Alpine Adventures -Mountain Reality, Postbox 141, 6490 Andermatt: voor tochten als de Haute Route en off piste ski-safaris.

-Heliskiën Verbier: inl 00.41.26.314444; Heliskiën Zermatt: inl 00.41.28.

673487.

-Oostenrijks toeristenbureau, inl 020-6129682

-Maison de la France, inl 020-6203141

-Skiën in Utah: Motivators, fax 00.32.26521063

Ski The American Dream, inl 043-3219059, homepage internet http://www.qqq.com/bertrand voor informatie over skiën in Noord-Amerika.

-Martinair vliegt de komende maanden rechtstreeks naar Denver/Colorado. Nederlandse Ski Vereniging, inl 070-3525811.

Waar skiet Nederland?

Oostenrijk: 690.000

Duitsland: 140.000

Frankrijk: 100.000

Zwitserland: 100.000

Italië: 40.000

Tsjechië: 20.000

België: 20.000

Scandinavië: 10.000

Overigen: 30.000 (Bron: Nederlandse Skivereniging / CBS-cijfers 1994)