Mitterrand in Jarnac begraven

PARIJS, 11 JAN. François Mitterrand is vandaag begraven in zijn geboorteplaats Jarnac en plechtig herdacht door Franse autoriteiten en burgers, buitenlandse staatshoofden en regeringsleiders en ministers in de kathedraal Notre Dame in Parijs.

Het was de dag van de nederigheid en de dag van de waarheid. Het protocol in de Franse hoofdstad kon nog zo zorgvuldig zijn opgesteld, het kon niet voorkomen dat leiders uit de hele wereld in de rij moesten staan. Of zij koningin der Nederlanden waren, president der Russen, vice-president der Amerikanen of secretaris-generaal der Verenigde Naties, bij hun binnenkomst in de luisterrijke kathedraal konden zij niets anders doen dan zich overgeven aan mijmeringen, of, zoals de Tsjechische president Havel deed, de nieuwe president van Polen, Kwasniewski, hartelijk begroeten. Zelfs president Chirac moest vijf minuten wachten voor zijn vrije doortocht richting altaar verzekerd was.

Het was zeker ook de dag waarop een deel van de persoonlijke mystiek in het leven van François Mitterrand wegviel. Al bij het uitgeleide doen van de kist, op de militaire vliegbasis Villacoublay ten zuiden van Parijs, bleek dat van zijn naaste verwanten niet alleen zijn echtgenote Danielle en hun twee zoons Gabriel en Jean-Christophe tot de aanwezigen behoorden. Ook Mitterrands dochter Mazarine, verscholen in een brede, donkere sjaal, en haar moeder waren op de startbaan aanwezig, en zij woonden ook de besloten begrafenis in Jarnac bij. De Franse pers verzwijgt haar identiteit niet langer: Anne Pingeot, conservator beeldhouwkunst aan het Musée d'Orsay, de andere vrouw in Mitterrands leven, deelt in de rouw, en vanaf vandaag in de geschiedenis van de overleden president.

Op beide plaatsen werden vandaag, op uitdrukkelijk verzoek van de overledene, geen toespraken gehouden. Hoogtepunt van de officiële herdenkingsdienst in de Notre Dame in Parijs was de overdenking van kardinaal Lustiger, aartsbisschop van Parijs. Hij is even lang in functie als Mitterrand zijn ambt vervulde en de mannen kenden elkaar goed, waarvan iets te horen was in de persoonlijke verwantschap die sprak uit de gelovige citaten die Lustiger van Mitterrand citeerde.

Na afloop van zijn woorden zong de Amerikaanse Barbara Hendricks het 'Pie Jésu' uit het requiem van Gabriel Fauré, nadat eerder al gedeelten waren gespeeld en gezongen van het requiem van Duruflé.

Pagina 5: Aan het graf geen kransen, wel irissen en thee-rozen

In de kerk in Jarnac zouden de zelfde bijbelsteksten worden gelezen als tijdens de parallele dienst in Parijs: onder andere uit hoofdstuk drie uit de eerste brief van Johannes ('Wij weten dat wij overgegaan zijn uit de dood in het leven, omdat wij de broeders liefhebben'), gevolgd door psalm 129. Na de dienst werd de kist in Jarnac naar de begraafplaats Grands Maisons gebracht, waar Mitterrand in het familiegraf werd bijgezet. Volgens de wens van de overledenen werd ook daar niet gesproken en beperkte de plechtigheid zich tot het neerleggen van twee boeketten: een van thee-rozen en een met paarse en gele irissen.

Anders dan aanvankelijk werd gemeld had de Israelische premier Peres zich niet bij de familie-begrafenis in Jarnac gevoegd. Hij kwam op het laatste moment binnen in de Notre Dame, waar hij veel oude bekenden uit de Parti Socialiste begroette. Een half uur eerder was Yasser Arafat de kathedraal al binnengekomen. Een kwartier voor aanvang was Mitterrands persoonlijke vriend president Moebarak van Egypte gearriveerd. Een van de laatsten die binnenkwamen was bondskanselier Kohl, die tijdens de dienst zijn tranen niet steeds kon bedwingen.

Opmerkelijke andere gasten waren, achter Prins Charles en premier Major, de twee zichtbaar verouderde oud-premiers van Groot-Brittannië, Edward Heath en James Callaghan. De Nederlandse oud-premier Lubbers en ambassadeur Wijnandts liepen kort voor het begin van de dienst achterin de kathedraal nog naar een plaats te zoeken, zo vol waren de rijen voorin voor de hoogste hoogwaardigheidsbekleders. Na afloop ontving president Chirac zijn buitenlandse gasten op het Elysée paleis.

De kist van wijlen François Mitterrand werd vanmorgen vroeg overgevlogen naar het vliegveld van Cognac, in zuid-west Frankrijk. Van daar werd het stoffelijk overschot overgebracht naar de kerk van Saint-Pierre in Jarnac waar zonder televisie en pers in besloten kring een dienst werd gehouden. In het centrum van Jarnac kwam een einde aan het presidentiële deel van de ceremonie en begon het besloten, familiaire gedeelte. Het stoffelijk overschot van Mitterrand werd in een militair vliegtuig naar Cognac gevlogen en vervolgens onder begeleiding van een motorescorte naar Jarnac gereden. Acht dragers van de verschillende krijgsmachtonderdelen droegen de kist daar over aan zes gendarmes die Mitterrand sinds zijn aantreden als president in 1982 hebben begeleid. Vlak voordat ook de Franse vlag van de kist verwijderd zou worden, vloog de driekleur op de grond. Mevrouw Danielle Miterrand drapeerde de vlag weer rond de kist, zodat deze even later toch officieel verwijderd kon worden.

Hoewel besloten trok de plechtigheid in Jarnac zoveel aandacht van pers- en televisieploegen dat het stadje leek te zijn veranderd in een etappeplaats van de Tour de France. Voor kamers met vrij uitzicht op de begraafplaats werd tot 20.000 franc (6500 gulden) betaald.

    • Marc Chavannes