Maastricht lobbyt voor teruggave kop van Mosasaurus

Het zuiden van Nederland hoopt er straks twee prehistorische bezienswaardigheden bij te hebben: het skelet van de wolharige mammoet en de schedel van de Mosasaurus, die zich nu nog in Parijs bevindt.

P. Rompen: Mosasaurus hoffmanni, de lotgevallen van een type-exemplaar, afstudeerscriptie, faculteit der natuurwetenschappen van de Maastrichtse Universiteit; ƒ 12,90.

MAASTRICHT, 11 JAN. “Eind van dit jaar is de Mosasaurus terug in Maastricht.” Europarlementariër J. Bertens (D66) is er zeker van. Het skelet van de kop van de Maashagedis zal, als het aan deze in Maastricht geboren politicus ligt, worden afgehaald bij het Muséum National d'Histoire Naturelle in Parijs. Daar maakt het al tweehonderd jaar deel uit van de paleontologische collectie. De remigratie zal vervolgens worden uitgevoerd met een replica van dezelfde kar als waarmee de Fransen destijds “het grote dier van Maastricht” zoals de Mosasaurus wel werd genoemd, wegvoerden, aldus Bertens. “Weggevoerd met list en bedrog”, zoals de Maastrichtse wethouder R. Leenders meent.

De Maastrichtse lobby draait op volle toeren. Dat bleek gisteren tijdens een bijeenkomst in de Rijksuniversiteit Limburg. Daar kreeg P. Rompen uit Kerkrade de prijs die dagblad Het Parool jaarlijks ter beschikking stelt voor de beste afstudeerscriptie.

Rompen kwam er achter dat de kop van de Mosasaurus in 1794 onder valse voorwendsels door de Fransen, die toen Maastricht bezetten, naar Parijs was afgevoerd. Ze meende ook een einde te kunnen maken aan de fabel dat de Maastrichtse eigenaar van de kop, kanunnik Theodorus Godding van de Sint Servaaskerk, voor vijfhonderd (de ander zegt zeshonderd) flessen wijn zou hebben verkwanseld. Rompen zegt daarvan in de stukken niets te hebben teruggevonden. Wel vond zij een opmerking van een nicht van kanunnik Godding, dat de Mosasaurus “ordinair is weggehaald”. In Parijs ligt de kop, zo zeggen bezoekers van het museum, ergens ver weg gestopt in een glazen kist. De directeur van het museum daarentegen zegt dat de Mosasaurus nog altijd wetenschappelijke belangstelling trekt van degenen die zich interesseren voor de evolutie.

De Mosasaurus moet ongeveer 64 miljoen jaar geleden deel hebben uitgemaakt van het leven in de Krijtzee, die zich toen op de plek bevond waar nu Maastricht ligt. De Maashagedis werd tussen de zeven en negen meter lang. In 1780 of in 1770 vonden mergelbrekers de resten in de Sint Pietersberg. De Zwitserse arts Johann Leonard Hoffman, die destijds in het Maastrichtse garnizoenshospitaal werkte, stelde vast dat het om een prehistorisch reptiel ging - vandaar de naam Mosasaurus hoffmanni. Volgens onderzoeker Rompen is het heel wel mogelijk dat er sprake was van de vondst van twee Mosasaurusssen; de een in 1770, de ander in 1780. Waar de ander is gebleven, is de vraag. In ieder geval is het niet het exemplaar waarover het Haarlemse Teylers Museum beschikt.

Of de hoeveelheid optimisme die Europarlementariër Bertens gisteren uitdroeg op z'n plaats is, valt te betwijfelen. Directeur D. de Graaf van het Maastrichts Natuur Historisch Museum herinnert zich nog al te goed hoe een Maastrichtse delegatie anderhalf jaar geleden klaar stond om naar Parijs af te reizen voor een gesprek met de toenmalige minister van cultuur. Maar deze zegde op het laatste moment de afspraak af. Bertens zegt een nieuwe afspraak te hebben met de huidige minister van cultuur, Doust-de-Blesty. “Hij zei: 'ik weet ervan; dit moet geregeld kunnen worden' ”, aldus Bertens. Staatssecretaris A. Nuis (D66) van cultuur beloofde enige weken geleden de zaak met zijn Franse collega op te nemen.

Het Milieu Educatie Centrum in Eindhoven wordt op dit moment verbouwd voor de permanente tentoonstelling eind april van de drie meter hoge en 4,5 meter lange wolharige mammoet, die vijfentwintig- tot vijftigduizend jaar geleden in de Nederlandse contreien leefde. Het gaat volgens deskundigen om een reconstrcutie met behulp van delen die bij zandwinningen langs de Maas werden gevonden door twee Brabantse paleontologen, vader en zoon Stolzenbach.