Kiesraad wijst voorstel nieuw kiesstelsel af

ROTTERDAM, 11 JAN. De Kiesraad wijst het kabinetsvoortstel af om een nieuw kiesstelsel in te voeren dat het midden houdt tussen een districtenstelsel en een stelsel van evenredige vertegenwoordiging. Dit blijkt uit een advies dat de raad heeft uitgebracht.

De Kiesraad betwijfelt of het gemengde kiesstelsel, waarin Nederland wordt verdeeld in vijf kiesdistricten, leidt tot een substantiële versterking van de band tussen kiezer en gekozene. Versterking van die band is de belangrijkste reden voor het kabinet om de wijziging voor te stellen. De Kiesraad wijst erop dat het huidige kiesstelsel met een bijna volledige evenredige vertegenwoordiging al de mogelijkheid van regionaal georganiseerde kandidaatstelling biedt.

De raad vraagt zich ook af of er wel behoefte bestaat om de samenstelling van het parlement meer op regionale leest te schoeien. Daarnaar zou eerst onderzoek moeten worden verricht, vindt de raad. Als de wens bestaat om tot een verdergaande regionalisering van de Tweede-Kamerverkiezingen te komen, dan geeft de Kiesraad de voorkeur aan een beperking van het aantal kandidaten per ingeleverde kandidatenlijst. Beperking van het maximaal aantal kandidaten tot bijvoorbeeld tien per kieskring dwingt met name de grote politieke partijen tot regionaal gedifferentieerde kandidaatstelling.

De raad verwacht niet dat een indeling in vijf districten, gelet op de omvang van de districten, leidt tot kandidaten waarmee de kiezers in de betreffende regio zich kunnen vereenzelvigen. Zo betwijfelt de raad of het district dat bestaat uit Zeeland, Noord-Brabant en Limburg wel voldoende samenhang vertoont.

Om de relatie tussen kiezer en gekozene te versterken, beveelt de Kiesraad als alternatief voor het gemengde kiesstelsel een minder ingrijpende wijziging van het kiesstelsel aan; een verlaging van de drempel voor de verkiezing met voorkeurstemmen van 50 naar 25 procent van de kiesdeler. Zelfs een verdergaande verlaging van de voorkeursdrempel zou de voorkeur hebben van de Kiesraad boven de invoering van het gemengde kiesstelsel.