Uitstel bepleit bij afschaffen van Ziektewet; Veel bezwaren in senaat

DEN HAAG, 10 JAN. Het is onzeker of de Ziektewet per 1 februari wordt afgeschaft. De PvdA-fractie in de Eerste kamer wil de afschaffing uitstellen.

Senator Van de Zandschulp wil dat het kabinet de tijd moet nemen om een aantal “lacunes te dichten en losse einden aan elkaar te knopen”.

Dit blijkt uit de schriftelijke reactie van de PvdA-fractie op het wetsontwerp van staatssecretaris Linschoten (sociale zaken). Het kabinet wil de Ziektewet met ingang van 1 februari afschaffen.

De afschaffing van de Ziektewet betekent dat werkgevers hun personeel bij ziekte een jaar lang minstens zeventig procent van het loon moeten doorbetalen. Bedrijven kunnen zich op de particuliere markt gaan verzekeren tegen dit risico. Alleen voor zwangere vrouwen en uitzendkrachten blijft een collectieve voorziening oude stijl bestaan. Het kabinet verwacht dat de voorstellen ertoe leiden dat bedrijven zich meer inspannen om ziekteverzuim te voorkomen en te bestrijden. Het wetsvoorstel moet deze kabinetsperiode leiden tot een bezuiniging van negenhonderd miljoen gulden.

Uit de schriftelijke reacties blijkt dat veel fracties in de senaat moeite hebben met de tijdsplanning van het kabinet omdat er nog veel onduidelijk zou zijn over de effecten van de wijzingingen en de sociale gevolgen. PvdA en D66 vinden dat het kabinet er niet in is geslaagd de noodzaak van de ingrijpende veranderingen aan te tonen.

De PvdA stelt dat door eerdere ingrepen het ziekteverzuim al fors is teruggelopen, waardoor er aanzienlijke financiële meevallers zijn ontstaan. Sinds twee jaar draaien bedrijven gedurende twee tot zes weken zelf op voor de kosten van het ziekteverzuim. Van de Zandschulp betwijfelt of het nodig is die periode nu al uit te breiden tot een jaar. Ook D66 brengt dit punt naar voren.

Beide regeringfracties vrezen verder dat werkgevers zullen proberen onder gevolgen van het wetsvoorstel uit te komen door meer gebruik te maken van tijdelijke krachten. Op die manier kunnen zij de kosten op het collectief blijven afwentelen. Ook zijn PvdA en D66 bang dat bedrijven scherper selecteren bij het aantrekken van nieuw personeel. Mensen met een zwakke gezondheid zouden daar de dupe van worden.

D66 voorziet verder dat het afschaffen van de Ziektewet gevolgen zal hebben voor mensen die niet werken, zoals werklozen en gepensioneerden. D66-senator Gelderblom verwacht dat werkgevers afspraken maken met artsen om zieke werknemers eerder te behandelen. Niet-werkenden zouden daardoor op lange wachtlijsten terechtkomen. Het kabinet zou dat moeten voorkomen door poliklinieken toe te staan ook in de avonduren te werken. De kosten hiervan mogen volgens Gelderblom echter niet alleen op de begroting van minister Borst van volksgezondheid drukken.

Het CDA verwijt het kabinet dat het geen rekening heeft gehouden met de kritiek van de Sociaal-Economische Raad (SER) op het Ziektewet-plan. Volgens de SER komen vooral kleine bedrijven in de problemen door het eigen risico dat ze moeten dragen. In de Tweede Kamer stemde het CDA tegen het schrappen van de Ziektewet.

De VVD heeft maar weinig kritiek op het wetsontwerp. De liberalen vinden wel dat het risico te veel bij bedrijven, en te weinig bij werknemers wordt gelegd. Volgens VVD-senator Van den Broek moet het kabinet CAO-afspraken om bij ziekteverzuim 100 procent van het loon door te betalen, niet aan bedrijfstakken opleggen.