Merkwaardige rituelen van twee oude heren

Eggs. Regie: Bent Hamer. Met: Sverre Hansen, Kjell Stormoen, Leif Andrée. In: Amsterdam, Cinecenter; Haags Filmhuis.

In het midden van de jaren tachtig werd een groep thematisch en stilistisch verwante Nederlandse films (Abel, De illusionist, Ei, Pervola) wel aangeduid met de term Hollandse School of ook, naar Orlow Seunkes in Noorwegen opgenomen film, als 'pervolisme'. Zo'n tien jaar later duikt er ineens een Noorse film op, het debuut van regisseur Bent Hamer, die meer dan welke andere buitenlandse filmer ook goed naar Seunke, Van Warmerdam en Stelling gekeken lijkt te hebben.

In Eggs - ook in Noorwegen luistert Hamers film, vermoedelijk om mysterieuzer te klinken, naar die Engelse titel - wonen twee hoogbejaarde broers al hun leven lang ongehuwd samen in een afgelegen huis. Moe en Far (Pa betekent dat) houden er merkwaardige rituelen op na, en Hamer versterkt die door een trap met verspringende treden in het huis te laten bouwen en de radio elke ochtend hetzelfde melodietje te laten spelen (of op elk station een andere versie van 'Yesterday').

Zoals wel vaker bij mensen die te lange tijd samen doorgebracht hebben, zijn de verwijten stil geworden. Moe hoeft alleen maar naar Far te kijken, als diens solistische brommertocht naar Zweden van ruim veertig jaar geleden ter sprake komt. Ja, ja, die vakantie toen, het is nog steeds een pijnlijk onderwerp, zoals blijkt wanneer het concrete resultaat van deze ontrouw, een forse knaap met een eierverzameling en een hoofd als een biljartbal, onverwacht bij de broers intrekt.

Hamer beheerst het pervolistische idioom van zwijgzame buitenstaanders en hun absurde, soms door haat en afgunst vergiftigde rituelen redelijk. De verstoring van het broze evenwicht leidt tot een intensivering van het drama, waarmee Hamer minder goed uit de voeten kan. Zeldzame hoogtepunten in Eggs vormen het maandelijkse bezoek (en het zich daarop intens verheugen door de oude heren) van de aantrekkelijke werkster en het merkwaardige pingpongspel met de aan huis leverende kruidenier. Een curieus niemendalletje is het, maar ook een reden tot trots voor de geïmiteerde Nederlandse filmmakers.

    • Hans Beerekamp