Konvooi vast op grens Dagestan; Tsjetsjenen met 160 gijzelaars op weg

MOSKOU, 10 JAN. De 250 gewapende Tsjetsjenen die gisteren tweeduizend mensen in gijzeling namen in het stadje Kizljar zijn vanmorgen met medeneming van 160 gijzelaars in bussen uit Kizljar weggereden, op weg naar Tsjetsjenië.

Rond het middaguur stonden zij vast voor een kapotte brug bij de grens tussen Tsjetsjenië en het tot Rusland behorende Dagestan. Zij dreigden gijzelaars te doden als zij niet worden doorgelaten.

Premier Tsjernomyrdin van Rusland zei vanmorgen dat “de bandieten” worden gestraft. “Maar we zijn niet van plan methoden te gebruiken die de levens van de gijzelaars in gevaar zouden kunnen brengen”, verzekerde hij. President Jeltsin riep de Tsjetsjenen op de gijzelaars aan de grens vrij te laten, zoals ze zouden hebben beloofd. Hij zei dat Russische elitetroepen het konvooi van de Tsjetsjenen en hun gijzelaars volgen en dat ze klaar staan om in actie te komen als de Tsjetsjenen geweld gebruiken tegen hun gijzelaars.

De Tsjetsjeense president, Dzjochar Doedajev, wiens schoonzoon de actie in Kizljar leidt, heeft gedreigd met acties die “ernstiger zullen zijn dan die in Kizljar”. Die actie was nog “niets bijzonders”, zei Doedajev in een vraaggesprek met het blad Obsjtsjaja Gazeta. Doedajevs rivaal, de door de Russen gesteunde Dokoe Zavgajev, heeft naar aanleiding van de gijzelingsactie in Kizljar zijn 'regering' naar huis gestuurd. Zavgajev zelf bleef zitten, omdat hij, zoals hij zei, pas onlangs “democratisch is gekozen”.

De gijzeling begon gistermorgen vroeg toen 250 zwaarbewapende Tsjetsjenen een ziekenhuis bezetten in Kizljar, net over de grens met de Russische deelrepubliek Dagestan, en daar naar schatting tweeduizend mensen (volgens sommige bronnen drieduizend) in gijzeling namen. De slachtoffers waren zowel patiënten en medisch personeel als mensen uit de omgeving die doelbewust uit hun huizen waren gehaald. De vanochtend vrijgelaten gijzelaars zeiden goed te zijn behandeld.

De Tsjetsjenen eisten dat de Russische troepen uit Tsjetsjenië worden teruggetrokken en dreigden hun gijzelaars te doden. Volgens het persbureau Itar-Tass waren 's middags twee gijzelaars doodgeschoten.

De gijzelingsactie heeft tot nu toe twintig mensen het leven gekost: zes Tsjetsjeense commando's, twee politiemannen, twee gijzelaars en tien burgers.

Terwijl in Moskou president Jeltsin enkele in spoedvergadering bijeengeroepen ministers en veiligheidsfunctionarissen de mantel uitveegde, begonnen in Kizljar zelf de regionale autoriteiten onderhandelingen met de gijzelnemers. Het nieuws over de onderhandelingen en over de gebeurtenissen in het algemeen bleef beperkt, omdat de meeste journalisten door Russische troepen op grote afstand van de stad werden gehouden.

Pagina 5: Tsjetsjenen verlaten Kizljar

Vanmorgen vroeg verlieten de Tsjetsjenen in elf bussen en twee gesloten vrachtwagens Kizljar, op weg naar Goedermes in het naburige Tsjetsjenië. Volgens Itar-Tass namen zij 163 gijzelaars met zich mee, onder wie twee Dagestaanse ministers, een parlementariër en twee leden van een Russische televisieploeg. De actie lijkt hiermee op het eerste gezicht op de gijzeling in het Russische Boedjonnovsk, in juni vorig jaar, maar volgens de leider van de actie zelf was hij niet zo bedoeld. In tegenstelling tot vorig jaar heeft Moskou voordat het ziekenhuis werd ontruimd ook geen aanstalten gemaakt eisen van de gijzelnemers in te willigen. Bij 'Boedjonnovsk' stemden de Russen in met een staakt-het-vuren in Tsjetsjenië en met vredesonderhandelingen.

“Wij hadden niet het plan om gijzelaars te maken”, zei de leider van de Tsjetsjeense actie, Salman Radoejev, een schoonzoon van de Tsjetsjeense president Doedajev, gisteravond in een vraaggesprek met de Russische televisie. “Onze militaire operatie is anders gelopen dan was verwacht”. Voordat de Tsjetsjenen het ziekenhuis overvielen hadden zij geprobeerd het vliegveld van Kizljar in te nemen, waarbij zij volgens Itar-Tass twee helikopters uitschakelden. Bij die strijd vielen ook de meeste doden. Radoejev leek er gisteren op te duiden dat een actie tegen het vliegveld het hoofddoel van de operatie was geweest.

Een belangrijk verschil tussen Boedjonnovsk en Kizljar is ook dat Kizljar niet in het kerngebied van Rusland ligt maar in de deelrepubliek Dagestan. In Dagestan woont een grote Tsjetsjeense minderheid en de bewoners van de deelrepubliek hebben meer begrip voor de Tsjetsjeense onafhankelijkheidsstrijd dan etnische Russen. Die sympatie dreigen de Tsjetsjenen met acties als die van gisteren alleen maar te verspelen.

Op verschillende plaatsen in Dagestan kwam het gisteren tot spontane demonstraties tegen de 'Eenzame Wolf', zoals de commandogroep van het ziekenhuis zichzelf noemt. “De Tsjetsjenen beledigen de Dagestanen, ze hebben zich op vrouwen gestort. Dit is een schande. Zij gedragen zich niet als mannnen en moslims”, zei een leider van een demonstratie tegen het persbureau Interfax. Sommige demonstranten eisten wapens van de autoriteiten om tegen de Tsjetsjenen te kunnen optrekken.