'Island-hopping' op de Waddenzee

LAUWERSOOG, 10 JAN. Fraaie tochten kunnen het worden: per boot van West-Terschelling naar Nes op Ameland en van Nes met een bocht om de Engelsmanplaat naar Schiermonnikoog, in beide gevallen twee à drie uur varen over de Waddenzee. De trajecten maken deel uit van een vakantie-arrangement, dat de vijf bewoonde Waddeneilanden met veerdiensten aan elkaar verbindt, zodat de toerist van Texel naar Schiermonnikoog kan pendelen zonder de vaste wal aan te doen. Een vorm van island-hopping, bekend van de Griekse Cycladen en het Caraïbisch gebied, maar nieuw voor Nederland. Op 8 mei begint onder de naam WaddenTrek een proef, die tot en met oktober voortduurt.

Een van de initiatiefnemers is J. IJzerman uit Arnhem, die een sterke genegenheid voor het wad combineert met het beroep van project-organisator. Hij houdt voor deze gelegenheid kantoor in Lauwersoog (tevens vertrekpunt van de boot naar Schiermonnikoog), waar hij onderdak vond in het informatiecentrum Expo Zee. “Het idee van inter-insulaire verbindingen is al tientallen jaren oud”, vertelt hij, “maar het kwam nooit verder dan de vergadertafel. Wij zijn de eersten die een uitgewerkt plan presenteren en dat ook gaan uitvoeren. Na eindeloos puzzelen, organiseren en onderhandelen kan het project van start.”

Tussen sommige Waddeneilanden bestaan al ongeregelde veerdiensten. Sil Boon vaart 's zomers drie of vier keer per week van Texel naar Vlieland en omgekeerd. Bij springtij (eens in de veertien dagen) gaat er een boot van Ameland naar Terschelling en Schiermonnikoog, maar dat zijn louter dagtochten: men maakt een uitstapje bij de buren en is 's avonds weer terug op zijn eigen adres. De nieuwe opzet van WaddenTrek kent een vaste dienstregeling, die in nauwe samenwerking met het ingenieursbureau Grontmij is opgesteld, van west naar oost of in tegengestelde richting.

Daarbij is er keus tussen diverse mogelijkheden: bezoek aan twee, drie of vijf eilanden (vier bleek om organisatorische redenen vrijwel onuitvoerbaar). De bedoeling is dat de toerist gemiddeld twee dagen op de eilanden van zijn voorkeur verblijft. Dat betekent dat het arrangement van vijf (van Texel naar Schiermonnikoog of vice versa) ongeveer twaalf dagen in beslag neemt, omdat de toerist ook nog naar de vertrekhaven moet reizen en bij terugkeer weer naar huis moet.

“Dat is dus typisch iets voor het hoogseizoen”, zegt IJzerman, “want daarbuiten zijn er maar weinig mensen die twaalf dagen vakantie aan één stuk kunnen opnemen. Daarom blijft dit arrangement beperkt tot de maanden juli en augustus. Wie twee of drie eilanden kiest, kan van mei tot en met oktober bij ons terecht. Maar het moeten wel buureilanden zijn. Texel en Ameland kan dus niet, Ameland en Terschelling wel.”

Voor alle routes geldt dat ze niet buitenom (over de Noordzee), maar onderlangs (over de Waddenzee) lopen. Dat heeft vooral met veiligheid en diepgang te maken. IJzerman: “Het materieel waarover we beschikken leent zich eenvoudig niet voor tochten buitenom en daar komt bij dat de Waddenzee wettelijk onder de binnenwateren valt, wat een ander vaarbewijs vereist.”

Tussen Texel en Vlieland vaart de Vriendschap van Sil Boon. Tussen Vlieland en Terschelling wordt de Koegelwieck ingezet, een catamaran van rederij Doeksen, die met haar 'TGV van het wad' ook de sneldiensten van Harlingen naar beide eilanden onderhoudt. Het traject Terschelling-Ameland is toebedeeld aan rederij Boven Lines, die voor dit doel een nieuw schip van enkele miljoenen heeft laten bouwen. Tussen Ameland en Schiermonnikoog wordt de dienst bij toerbeurt verzorgd door de rederij Waddenvaart, rondvaartbedrijf Ameland en m.s. Boswad van het wadloopcentrum in Pieterburen.

Op alle eilanden zijn regelingen met logiesbedrijven getroffen om de hoppende toerist onderdak te bieden. De mogelijkheden variëren van hotel en pension tot zomerhuisje en huurtent op een van de campings op de eilanden. Vervoer van personen en bagage naar het vakantieverblijf gebeurt met busjes en taxi's. Een speciale vorm van transport biedt de 'Vlielandexpres', een omgebouwde legertruck met transparante overkapping, die passagiers van de Vliehors (waar de boot uit Texel aanlegt) naar het centraal gelegen Posthuis brengt.

Voor de reis naar en van de vertrekhavens wordt openbaar vervoer van harte aanbevolen. In de arrangementen zijn plaatsbewijzen vanaf elk Nederlands NS-station inbegrepen. “We mikken nadrukkelijk op mensen die bereid zijn de auto thuis te laten”, aldus IJzerman. “En dat is ook zoveel praktischer. Stel dat je in Den Helder begint en in Lauwersoog eindigt, dan moet je tòch het openbaar vervoer of taxi's nemen om je auto in Den Helder op te halen.”

Marktonderzoek heeft volgens hem uitgewezen dat WaddenTrek op circa 20.000 klanten kan rekenen: meest senioren, paren zonder kinderen en alleenstaanden, die eerder in cultuur en natuur dan strandvermaak zijn geïnteresseerd. IJzerman: “In die sfeer hebben Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog stuk voor stuk veel te bieden. Elk eiland heeft zijn eigen museum en natuurgebieden zijn overal ruimschoots voorradig.”

Schriftelijke informatie daarover krijgt de toerist van waddenkenner C. Siderius. Bovendien zijn diverse thema's bedacht die de eilanden in cultuurhistorische zin aan elkaar verbinden, onder andere verdronken nederzettingen, reddingwezen en strandjutten. “Maar alles is natuurlijk facultatief”, zegt IJzerman. “Wie liever aan het strand ligt, kan zijn gang gaan. Wij halen slechts typische kenmerken van de eilanden naar voren.” Als alles gaat zoals hij verwacht is zelfs uitbreiding naar het oosten denkbaar.

    • F.G. de Ruiter