IJzingwekkende uitvinding uit jaren vijftig in reprise

The Tingler. Regie: William Castle. Met: Vincent Price. In: Amsterdam, Nederlands Filmmuseum. T/m 28 januari.

Na de explicateur uit de jaren '10 en de muzikale 'spectacles coupés' van de jaren '30 reconstrueert het Nederlands Filmmuseum de komende twee weken een bioscoopvoorstelling uit de jaren '50: de eerste Nederlandse vertoningen van The Tingler (1959) op de manier zoals regisseur-producent William Castle het zich voorgesteld had, dat wil zeggen, in 'Percepto'.

Toen de televisie aan zijn snelle opmars begon, trachtten vooral de Amerikaanse bioscoopexploitanten het publiek terug te winnen met spectaculaire noviteiten als Cinerama, 3D en Todd-AO. De vooral in het horror-genre actieve Castle, een showman met net iets meer talent dan zijn inmiddels tot cult-idool uitgegroeide collega Ed Wood, werkte veel met acteurs. Zo huurde hij soms iemand in die tussen het publiek moest flauw vallen en ook zijn ostentatieve EHBO-posten in de foyer werden legendarisch (bij voorbeeld gereconstrueerd in Joe Dante's speelfilm Matinee, 1992).

'Percepto', geafficheerd als de 'meest ijzingwekkende uitvinding van het witte doek', bestond uit het vooraf bewerken van een aantal geselecteerde stoelen in de zaal, zodat op een griezelig moment aan het slot van de film delen van het publiek het op een schreeuwen zullen zetten. Wat er precies met die stoelen gebeurd is, verklappen we niet, dan is de aardigheid eraf.

De film zelf, voorafgegaan door een prachtig voorprogramma met nieuws, trailers en reclames van rond 1960, is ook al zo'n curiosum, waar je niets over mag prijsgeven, behalve misschien dat Vincent Price er een pijprokende patholoog-anatoom in speelt met een wetenschappelijke hobby en een levendige belangstelling voor LSD.

Onder het motto 'The Master of Macabre' presenteert De Melkweg, Amsterdam deze maand ook een retrospectief op het werk van William Castle.

    • Hans Beerekamp