Europa heeft met Mitterrand een groot staatsman verloren

Europa heeft met François Mitterrand een groot staatsman verloren. Duitsland deelt het verdriet van Frankrijk. Ik ben pijnlijk getroffen door het heengaan van een waarachtige vriend. Jarenlang en in een sfeer van wederzijds vertrouwen hebben wij nauw samengewerkt aan de verdieping van de Frans-Duitse verstandhouding en aan de vereniging van Europa.

Toen ik op 1 oktober 1982 kanselier werd, kende ik François Mitterrand nauwelijks. Na de eedsaflegging van mijn regering, vloog ik op 4 oktober naar Parijs om de president van de republiek Frankrijk te bezoeken. Als nieuwe Duitse kanselier kon ik voor mijn eerste buitenlandse reis alleen naar Frankrijk.

Sindsdien hebben François Mitterrand en ik ontelbare gesprekken met elkaar gehad. Wij hebben samen wandelingen gemaakt in diverse streken van Frankrijk en Duitsland. Bij die gelegenheden spraken wij niet alleen over politiek. Onze gesprekken gingen vaak over geschiedenis, cultuur en literatuur. Ik zal nooit onze bezoeken vergeten aan de honderdjarige schrijver Ernst Jünger.

Ten tijde van de Frans-Duitse besprekingen aan het eind van 1982 in Bonn vertelde François Mitterrand mij over de maanden die hij had doorgebracht in een gevangenenkamp in Thüringen, die streek met in historie gedrenkte steden: Erfurt en Eisenach, Weimar en Gotha. Later hebben wij de Frans-Duitse oorlogen nog vaak aangeroerd, maar ook de Duitse weerstand tegen de nazi-dictatuur. Ons bezoek aan Verdun op 22 september 1984 is zeker een van onze meest aangrijpende gezamenlijk herinneringen geweest. Samen herdachten wij de doden van de grote oorlog, op de plaats waar honderdduizenden jonge Duitsers en Fransen het leven hadden gelaten. Wij kozen voor Verdun uit persoonlijke overwegingen. In 1940 was François Mitterrand er gewond geraakt. In 1916 had mijn vader er gevochten.

Als ik terugdenk aan die regenachtige dag toen wij daar samen langs eindeloze rijen graven liepen, staat elk beeld in mijn geheugen gegrift. Ik ben ook niets vergeten van onze bedevaartstocht naar het ossuarium van Douaumont, dat wij hebben bezocht om respect te tonen aan alle zonen van Frankrijk en Duitsland die zijn gevallen zijn op het veld van eer.

In Verdun hebben wij, voor het oog van de wereld, blijk gegeven van de emoties die onze harten beroerden. Wij hebben daar toen voltooid wat Konrad Adenauer en Charles de Gaulle waren begonnen toen zij elkaar omhelsden onder de boog van de kathedraal van Reims in 1962: de Frans-Duitse verzoening.

Voor François Mitterrand en mij is de nauwe samenwerking tussen onze twee landen van meet af aan begrepen als de drijvende kracht, onontbeerlijk en onvervangbaar, die ons in staat stelde om voort te gaan op de weg naar een verenigd Europa. En in de twaalfeneenhalf jaar dat wij gelijktijdig onze functies uitoefenden, hebben wij een afstand afgelegd die velen, in het begin van de jaren tachtig, voor onmogelijk hadden gehouden.

In zijn aangrijpende rede in Berlijn op 8 mei 1995 heeft François Mitterrand [kort voor zijn aftreden als president, red.] gezegd dat hij als boodschap voor Europa een uitnodiging wilde achterlaten om zich opnieuw van haar identiteit bewust te worden. Zijn nalatenschap is de oproep om het opbouwen van een verenigd Europa te voltooien. Alleen zo kunnen vrede en vrijheid tot in de éénentwintigste eeuw worden gewaarborgd.

François Mitterrand was een groot patriot en een gepassioneerd Europeaan. Zijn politieke visie van een verenigd Europa moet onze gedachten en onze daden blijven leiden.

    • Helmut Kohl