Basketbalconflict om 1.000 gulden gesust

BUNNIK, 10 JAN. Precies duizend gulden per club was de inzet die in het weekeinde leidde tot een scheidsrechtersstaking in de eredivisie van het basketbal. De clubs weigerden dit bedrag, bedoeld als vergoeding voor de arbiters, aan de bond af te dragen. Met als resultaat dat alle wedstrijden werden afgelast. Maandagavond bereikten de scheidsrechters en de Nederlandse Basketbal Bond (NBB) in Bunnik alsnog een oplossing in het conflict dat sinds mei vorig jaar woedde. Amerikaanse spelers in de eredivisie reageerden verbaasd over de toedracht van het conflict: “Wat? Gaat het hier om duizend gulden? Dat is toch peanuts.”

De NBB ziet dat anders. Want nu elf eredivisieclubs geen duizend gulden willen betalen, is er een gat van 22.000 gulden in de begroting van de bond. Het conflict ontstond vorig seizoen. Om meer spanning in de competitie te brengen, besloot de bond drie ploegen aan het totaal van acht in de eredivisie toe te voegen. Maar de drie nieuwe, minder kapitaalkrachtige clubs konden alleen in de hoogste divisie deelnemen als het inschrijfgeld zou worden verlaagd. Om de lagere inkomsten te compenseren besloot de NBB de vergoeding voor scheidsrechters met een kwart te verlagen. En de wedstrijdcommissarissen moesten voortaan maar wegblijven. Die bondsbeslissingen leidden een maand later, juni vorig jaar, tot protesten van de algemene ledenvergadering. Het bestuur moest eerst overleg plegen met clubs, scheidsrechters en wedstrijdcommissarissen, oordeelde de vergadering.

De Bonds Scheidsrechters Commissie (BSC) legde de NBB die zomer een compromis voor. De scheidsrechters moesten hun volledige vergoeding terugkrijgen en de zaalcommissarissen zouden hun werk voor de halve prijs gaan doen: veertig gulden. Het voorstel werd in september, bij het begin van het seizoen, van kracht. De bond kreeg tot januari de tijd om het tekort van 22.000 gulden op een andere manier te dekken. De eredivisieclubs voelden niets voor het alternatieve voorstel van de bond om elk duizend gulden te betalen.

“Wij hebben toegezegd naar mogelijkheden te kijken om dit seizoen de kosten voor de clubs te verlagen”, zegt Frits Brink, voorzitter van de NBB. “Toen we de arbitragekosten wilden verhalen, zeiden de clubs geen duizend gulden extra te kunnen betalen. Zo'n toezegging wil natuurlijk niet zeggen dat wij dat gat gewoon vullen. In het verleden was die post in zijn geheel voor rekening van de clubs en ik weet zeker dat dat volgend seizoen weer het geval zal zijn.”

Scheidsrechter Bart van de Graaf, woordvoerder namens zijn collega's, geeft toe dat er voor de penningmeester van de bond weinig anders op zat dan de wedstrijdcommissarissen af te schaffen. Maar accepteren doet hij het niet: “Die commissarissen zijn onafhankelijk. Ze zijn als het ware de olie die de machine doet lopen. Als ze worden afgeschaft, gaat het mis met de arbitrage.”

Henk van der Geest, wedstrijdcommissaris en voorzitter van de Heren Basketbal Top (HBT), het bondsorgaan dat de belangen behartigt van het nationale team, illustreert waarom de wedstrijdcommissaris onmisbaar is. “Er is precies één wedstrijd zonder commissaris gespeeld. Die vond doorgang omdat het duel op televisie werd uitgezonden en we wilden de clubs niet duperen. In Den Helder ging het toen redelijk goed. Maar de wisselprocedure verliep slordig en de controle op de dertigseconden-regel, waarbinnen een ploeg een doelpoging moet doen, ging ook een paar keer fout. De jury-tafel en de scheidsrechters hebben het voor die extra functies veel te druk.”

De scheidsrechters kregen tijdens de Haarlemse Basketbal Week lucht van het bondsbesluit om de commissarissen naar huis te sturen. Ze stelden de bond een ultimatum van tien dagen. Als de bond daar niet op zou ingaan, zou er het eerste weekeinde na de winterstop niet worden gefloten. Een reactie van de bond bleef uit, waarna de scheidsrechters woord hielden.

Voorzitter Brink bekritiseert de aanpak van de scheidsrechters: “Door te staken hebben de scheidsrechters gekozen voor een onreglementaire weg. Ze hadden gewoon naar de tuchtcommissie moeten stappen.” Na de staking ging de bond maandagavond snel overstag. “De competitie moet doorgaan en dus hebben wij besloten even te slikken”, aldus Brink.

    • Ellen Tax