Ten minste 260 doden bij vliegramp in hoofdstad Zaïre

KINSHASA, 9 JAN. Bij een vliegtuigongeluk in de Zaïrese hoofdstad, Kinshasa, zijn gisteren ten minste 260 mensen om het leven gekomen. De ramp had plaats toen een vrachtvliegtuig van het type Antonov 32 enkele minuten nadat het was opgestegen neerstortte op de drukbezochte markt van Simbazikita. De bemanning van het vliegtuig overleefde het ongeluk zonder noemenswaardige verwondingen. De meeste doden waren vrouwen en kinderen die op de markt werkzaam waren of daar inkopen deden.

De openbare aanklager Mukenge Bisumbule zei gisteren dat de Zaïrese regering een officieel onderzoek naar de ramp zal instellen. Zolang dat niet is voltooid mogen er geen vrachtvluchten in het land worden uitgevoerd, zei hij. Het vliegveld van Ndolo, van waar de Antonov opsteeg, is voorlopig gesloten. De Zaïrese autoriteiten hebben twee dagen van nationale rouw afgekondigd.

Over de exacte toedracht van het ongeluk bestaat nog veel onduidelijkheid. Vast staat wel dat het toestel, dat eigendom zou zijn van de maatschappij African Airlines, tijdens een poging om op te stijgen onmiddellijk neerstortte. Het toestel schoot honderden meters door op de markt, voordat het tot stilstand kwam. Vrijwel direct daarna vloog het in brand.

Over de oorzaak van het ongeluk bestaan verschillende lezingen. Volgens de Zaïrese minister van vervoer, Bernardin Munguldeaka, was het vliegtuig te zwaar beladen. Vliegtuigen van het type Antonov 32 kunnen een vracht van ongeveer 10.000 pond vervoeren, aldus de minister in een vraaggesprek met de Zaïrese radio. Het verongelukte toestel was volgens hem 600 pond te zwaar. Andere bronnen in Kinshasa zeiden dat het om een proefvlucht ging en dat het vliegtuig helemaal geen lading aan boord had.

Volgens de voorzitter van de Zaïrese Bond van Piloten is de belangrijkste oorzaak van het ongeluk de geringe aandacht van veel particuliere luchtvaartmaatschappijen voor veiligheidsvoorschriften. “De regels van de burgerluchtvaart worden hier met voeten getreden. Als ze (de bemanning van het gisteren verongelukte vliegtuig, red.) die regels wel hadden gerespecteerd hadden we deze ramp kunnen voorkomen.”

In Zaïre is al langere tijd sprake van een toenemende anarchie. Er is nauwelijks meer sprake van een staatsapparaat dat veiligheidscontroles op vliegtuigen zou kunnen uitvoeren. Daarnaast is het wegennet zo slecht onderhouden dat het niet meer mogelijk is het land per bus of met de auto te doorkruisen. Daarom wordt steeds vaker een beroep op de burgerluchtvaart gedaan. In het land zijn er inmiddels meer vliegtuig- dan busmaatschappijen.

Op 19 december vorig jaar stortte een Lockheed Electra van de particuliere Zaïrese chartermaatschappij Trans Service Airlift neer in Angola. Bij die vliegramp kwamen ten minste 141 Angolezen om het leven. Ook dat ongeluk werd geweten aan een gebrek aan respect voor veiligheidsvoorschriften.

Pag.4: Inwoners van Kinshasa wilden Russen lynchen

In Kinshasa was er gisteren na het ongeluk sprake van grote woede. Russische bemanningsleden van het toestel, die naar een plaatselijk ziekenhuis waren gegaan om zich daar te laten behandelen voor lichte verwondingen, moesten daar beschermd worden tegen woedende Zaïrezen die hen wilden lynchen. De Zaïrese politie heeft de Russen inmiddels opgepakt om hen zo tegen nieuwe uitbarstingen van de volkswoede te beschermen.

Het is overigens niet geheel duidelijk uit hoeveel leden de bemanning van de Anotonov bestond. Aanvankelijk gingen de autoriteiten in Kinshasa er van uit dat er sprake was van drie bemanningsleden die alle de Russische nationaliteit zouden hebben. De Zaïrese openbare aanklager heeft echter inmiddels bekendgemaakt dat er nu gezocht wordt naar een Oekraïener en een Zaïrees.

Gisteren was er op de plaats van het ongeluk sprake van grote paniek. De lijken van de overledenen lagen in twee lange rijen, omringd door treurende familieleden. De lijkenhuizen in Kinshasa konden al snel de toevloed van lijken niet meer aan. Veel van de slachtoffers van de ramp waren zwaar verminkt. Het is nog onduidelijk hoeveel Zaïrezen gewond raakten bij de vliegramp.

Inmiddels zou er op de plaats van het vliegtuigongeluk op grote schaal sprake zijn van plunderingen. “Er komen veel mensen die niet zozeer de gewonden willen helpen als wel er op uit hun bezittingen af te pakken en de marktgoederen achterover te drukken”, zo werd er vanmorgen bekendgemaakt op de Zaïrese radio.

Het Rode Kruis in Kinshasa heeft de inwoners van de stad inmiddels opgeroepen om bloed te geven voor de gewonden van de ramp. (AP, AFP, Reuter)