Producenten xtc zijn vooral 'doe-volk'

Nederland is de 'drugsdraaischijf' van Europa, zegt de Duitse regering. Vooral de toename van chemische genotmiddelen, zoals xtc, uit Nederland baart zorgen.

AMSTERDAM, 9 JAN. Duitsland moet niet zo hoog van de toren blazen, vindt J. Ploeg van de recherche-afdeling van de Economische Controle Dienst (ECD). “Alle grondstoffen voor de bereiding van xtc en aanverwante chemische drugs moeten uit het buitenland komen.” Nederland is volgens Ploeg druk doende de handel in deze grondstoffen te beperken. “Laat ze in het buitenland een voorbeeld nemen aan hoe wij dat doen”, aldus de ECD-rechercheur.

De Duitse staatssecretaris van binnenlandse zaken, E. Lintner, zei vorige week in de Frankfurter Allgemeine Zeitung dat “vijftig tot zeventig procent van de in Duitsland onderschepte drugs uit Nederland komt”.

Een belangrijke taak in de strijd tegen de xtc-handel is met ingang van 1 juli 1995 weggelegd voor de ECD. Vanaf die datum is het verboden om bepaalde stoffen in bezit te hebben zonder vergunning. De Wet Voorkoming Misbruik Chemicaliën (WVMC), ook wel 'precursorenwet', stelt op het bezit zonder vergunning van grondstoffen (precursoren) voor (hallucinogene) amfetamines een straf van zes jaar.

Maar is er in Duitsland wel sprake van een toename van invoer van chemische drugs uit Nederland? Volgens de Frankfurter Allgemeine Zeitung heeft de smokkel van verdovende middelen uit Nederland een nieuw record bereikt, de krant publiceerde eind december 1995 cijfers van de Oberfinanzdirektion (OFD) in Düsseldorf. In 1995 werden vierduizend drugssmokkeldelicten geteld, 25 procent meer dan 1994. Bijna 50.000 xtc-pillen en lsd-trips werden inbeslag genomen, een stijging van maar liefst 300 procent.

Het Bundeskriminalamt (BKA) in Wiesbaden ziet echter in het aantal in beslag genomen chemische drugs geen stijging. Volgens een BKA-woordvoerder werden in Duitsland tot en met september 1995 207.000 (hallicinogene) amfetaminen onderschept. Over het hele jaar 1994 waren dat er ruim 250.000. “Het is veel, maar we kunnen vooralsnog niet zeggen dat het meer is geworden.” Onmiskenbaar is Nederland een belangrijk xtc- en amfetamine producerend en exporterend land. De vraag die Duitsland graag beantwoord zou willen zien is: wat doet de Nederlandse overheid daartegen?

De Centrale Recherche Informatiedienst (CRI) kan niet met zekerheid zeggen of er in 1995 meer xtc-laboratoria in Nederland zijn ontmanteld dan in 1994. Toen waren het er elf. De verwachting is dat dat er in 1995 ongeveer vijftien zullen zijn. Naar het zich laat aanzien pakken de xtc-producenten de laatste tijd de produktie grootschaliger en professioneler aan. Lagen de xtc-laboratoria vroeger, net zoals de illegale jeneverstokerijen, vooral in zuiden van Nederland. Tegenwoordig is er sprake van een uitwaaiering over heel Nederland. Ook het exportgebied is uitgebreid. Niet langer wordt alleen naar de buurlanden en naar Groot-Brittannië en Scandinavië geëxporteerd. Vorig jaar zijn al zendingen naar Israel en Spanje onderschept.

Inventiviteit kan xtc-producenten niet worden ontzegd. Tijdens het produktieproces komt veel warmte vrij en de politie probeert door infrarood-opnames uit de lucht verdachte lokaties op te sporen. Producenten wapenen zich daartegen door voor optimale isolatie te zorgen. “Ook proberen we binnen twee weken de produktie te maken. In die periode stijgt het energieverbruik, maar het duurt even voordat dat argwaan opwekt. Dan zijn we alweer weg”, aldus iemand die bij de produktie van xtc is betrokken.

De CRI vermoedt dat veel producenten onder druk van Justitie richting Oost-Europa trekken. In juni 1995 werden in Praag enkele Nederlanders gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij produktie van en handel in xtc. Ook Hiddema, een advocaat die vaak xtc-zaken doet, constateert deze verschuiving. Onder zijn cliënten telt hij al de derde generatie xtc- en amfetaminehandelaren. Hij omschrijft hen als 'doe-volk'. “Het zijn allemaal maatjes van elkaar. Ze weten dat je in een klap veel pillen kan maken en hebben niet het idee dat de samenleving door die middelen danig geschaad wordt. Ze gebruiken ze zelf ook.”

ECD-rechercheur Ploeg waarschuwt de producenten die naar het voormalige Oostblok trekken. “Er wordt daar meer bijgehouden dan ze verwachten.” Ook is volgens Ploeg de grenscontrole in Oost-Europa veel strenger dan aan de Nederlandse grenzen. “Daar is het eigenlijk een loterij”.

R. Hollemans produceerde in Hongarije enige jaren terug de aan xtc (waarvan de chemische formule MDMA is) verwante stof MDEA. Hij waarschuwt de Oost-Europagangers. “Voor je het weet, neemt de mafia het over en mag je blij zijn als je levend terugkomt.” Hollemans ontwierp in Nederland 'legale', althans niet verboden psychotrope drugs. Zijn laatste middel, 2CB, produceerde hij op een boot. In 1994 werd deze door de politie weggesleept. Justitie gaf hem inmiddels zijn laboratoriumboot terug, maar de nieuwe precusorenwet maakt het hem onmogelijk om legaal verder te gaan. Duitsland zal in 1996 tenminste voor voor één Nederlandse producent niet meer bevreesd hoeven te zijn.

    • Hans Moll