Amerikaanse vakbond bezorgd over gevolgen nieuw distributiesysteem; Teamsters eisen socialer beleid van Ahold

ROTTERDAM, 8 JAN. De kleinzoon van Martin Luther King heeft de open brief aan Ahold-president C. van der Hoeven ondertekend, evenals de voorzitter van de nationale milieuvereniging, een senator, een handvol burgemeesters en een reeks kerkelijke leiders. In de brief, opgesteld door de Amerikaanse vakbond The International Brotherhood of Teamsters, wordt Ahold opgeroepen in haar Amerikaanse supermarktketens een socialer beleid te voeren voor de werknemers, klanten en omwonenden.

De open brief, die woensdag in drie Nederlandse kranten zal verschijnen, maakt onderdeel uit van een campagne die de Teamsters (1,4 miljoen leden) eind vorig jaar tegen Ahold zijn begonnen. Aanleiding voor de campagne: het voornemen van Ahold om bij de Amerikaanse supermarktketen Tops een nieuw distributiesysteem in te voeren. Bij dit systeem, cross-docking, worden goederen snel overgeheveld van de ene naar de andere vrachtwagen, zonder voorraadvorming in de distributiecentra. Leveranciers brengen hun goederen niet langer naar de supermarkten, maar leveren ze af bij een centraal distributiecentrum.

De Teamsters, die vooral actief zijn in het vervoer, zijn bang dat deze nieuwe distributievorm bij Tops op korte termijn 251 mensen (van wie 133 onafhankelijke chauffeurs) hun baan zal kosten.

Daarbij zal het niet blijven, zo denken ze, omdat Ahold op den duur ook bij haar andere Amerikaanse supermarktketens (Bi-Lo, Finast, Giant, Mayfair, Edwards) cross-docking zal gaan toepassen. Bovendien zullen concurrerende supermarktketens het voorbeeld van Ahold volgen. Bij de Nederlandse keten Albert Heijn is cross-docking al enkele jaren geleden ingevoerd.

Ter voorbereiding van de campagne is Teamsters-afgevaardigde Andy Banks deze week voor een paar dagen in Nederland. Hoofdmoot van zijn bezoek is de voorbereiding van een mogelijk gesprek tussen de Ahold-leiding en een delegatie van maatschappelijke groeperingen uit de VS. Banks weet nog niet of Ahold bereid is tot een gesprek met deze groep, die volgende maand naar Nederland wil komen. “Maar Ahold zal de kleinzoon van Martin Luther King toch geen gesprek weigeren? Dat kan ik me van dat bedrijf niet voorstellen.”

De opstelling van de Teamsters maakt op het eerste gezicht een ouderwetse indruk. Wat heeft het voor zin om je als vakbond te verzetten tegen nieuwe technologieën, zoals cross-docking?

“We zijn absoluut niet tegen het gebruik van nieuwe technologieën. Wij weten ook dat cross-docking de toekomst is. Maar Ahold moet wel bereid zijn de sociale gevolgen van deze ontwikkeling op te vangen. In Nederland hebben ze bij de invoering van cross-docking vrijwillig afspraken gemaakt met de vakbonden en de ondernemingsraad om voor overtollige werknemers een nieuwe baan te vinden. Zoveel durven wij nog niet eens te vragen. Wij zouden al blij zijn als Ahold met ons om de tafel wilde gaan zitten”.

Waarom richten de Teamsters hun campagne rechtstreeks tegen de Ahold-concernleiding in Nederland? Volgens Ahold voeren de Amerikaanse supermarktketens immers een autonoom beleid. Bovendien is het sociaal beleid in de VS nu eenmaal harder dan in Nederland.

“Waarom zouden multinationale ondernemingen overal verschillende standaarden mogen aanleggen? Bij Edwards (een andere Ahold-keten in de VS, red.) zijn van de ene op de andere dag 500 man op straat gezet. Deze werknemers kregen drie weken salaris doorbetaald, en ze raakten hun ziektekostenverzekering kwijt. In Nederland zou zoiets nooit getolereerd worden. Met deze campagne willen we Nederlandse burgers op de hoogte brengen van de manier waarop Ahold met Amerikaanse werknemers omgaat. Hopelijk zal er daardoor druk ontstaan op Ahold in Nederland om daar veranderingen in te brengen.”

In het rapport van de Cornell University, dat in opdracht van de Teamsters is gemaakt, staat een extrapolatieberekening die stelt dat de invoering van cross-docking alleen al de regio Buffalo 5.000 banen zal kosten. Is dat aantal niet wat onwaarschijnlijk? Dat bijvoorbeeld de kleine winkeliers failliet zullen gaan, is toch helemaal niet zeker?

“Nee, dat banenverlies zal zeker zo hoog uitpakken. De systematiek die de Cornell University heeft gebruikt, wordt ook door de Amerikaanse overheid toegepast. Die 5.000 banen is reëel. Daarom heeft immers ook de burgemeester van Buffalo (circa 1 miljoen inwoners, red.) de open brief ondertekend.”

Wat wil de delegatie op het Ahold-hoofdkantoor bereiken?

“Het zou mooi zijn als Ahold voor de mensen die zonder werk komen in ieder geval achttien maanden lang de ziektekostenpremie zou betalen. Ook willen we graag een toezegging dat zoveel mogelijk overtollige werknemers en zelfstandige chauffeurs in aanmerking kunnen komen voor een baan in de nieuwe distributiecentra. Maar het belangrijkste is het op gang brengen van een dialoog. We willen gewoon serieus worden genomen.”

    • Marcella Breedeveld