Voorlopig einde sluiting overheid VS

WASHINGTON, 6 JAN. De Amerikaanse president, Clinton, heeft vanmorgen een wetsvoorstel ondertekend dat een voorlopig einde maakt aan de al drie weken durende gedeeltelijke sluiting van het overheidsapparaat.

Hierdoor kunnen de 280.000 ambtenaren die met verlof zijn gestuurd, voorlopig weer aan de slag. Gisteravond al had het Amerikaanse Congres met overgrote meerderheid met het voorstel ingestemd.

Toch blijven veel overheidsdiensten nog gebrekkig functioneren, omdat het Congres de meeste instellingen de bevoegdheid onthoudt om geld uit te geven.

De Republikeinse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden kreeg de afgelopen dagen in de publieke opinie steeds meer de schuld van de verlamming van de overheidsdiensten.

Onder zware druk van hun leiders lieten de Republikeinse Afgevaardigden gisteren hun eis vallen dat president Clinton eerst zou instemmen met hun begrotingsvoorstel, voordat de overheid weer geld zou krijgen.

Nadat het Huis van Afgevaardigden de resolutie om het overheidsapparaat voorwaardelijk te heropenen gisteravond had aangenomen volgde de Senaat binnen enkele uren.

Ambtenaren mogen, althans tot 26 januari, weer aan de slag, en hun collega's die zonder volledig salaris moesten doorwerken, worden alsnog uitbetaald - ook al is er nog altijd geen begrotingsakkoord. Maar een nieuwe sluiting dreigt als president Clinton over drie weken nog steeds geen overeenstemming heeft bereikt met de leiders van het Congres over een begroting waarin het tekort in zeven jaar volledig wordt teruggedrongen.

Als extra middel om de president onder druk te zetten blijft het Congres weigeren een groot aantal overheidsdiensten uitgaven te laten doen. De meest in het oog lopende en politiek gevoelige onderdelen van de overheid - zoals parken en musea, de uitkeringsinstanties voor veteranen en werklozen, bijstand voor kinderen, verstrekking van visa en paspoorten en de organisatie die maaltijden voor bejaarden verzorgt - kunnen weer normaal functioneren.

Pag.5: Veel diensten nog zonder 'wc-papier'

Veel andere Amerikaanse overheidsdiensten zullen het, in de woorden van een strijdvaardig Republikeins lid van het Congres, moeten stellen “zonder toelages, zonder reisgeld en zonder wc-papier”.

In het Witte Huis zijn de begrotingsbesprekingen tussen president Clinton en de Republikeinse leiders in het Congres gisteravond voortgezet. Volgens een woordvoerder van het Witte Huis was het overleg vruchtbaar. Ook in het weekeinde wordt er verder onderhandeld.

Dinsdag al had de Senaat, onder aanvoering van Robert Dole, leider van de Republikeinse meerderheid, een voorstel aangenomen om de sluiting van het overheidsapparaat ongedaan te maken. De Republikeinen in het Huis wilden daar toen nog niet van weten, en hoopten nog dat president Clinton zou zwichten voor hun vastbeslotenheid.

Daarmee was de verdeeldheid in de Republikeinse partij aan het licht gekomen tussen enerzijds de pragmatische Dole, die campagne voert voor de Republikeinse nominatie in de presidentsverkiezingen, en anderzijds de beginselvaste Agevaardigden die minder hechten aan opinipeilingen dan aan hun belofte aan de kiezers om het begrotingstekort uit de weg te ruimen.

Maar donderdagavond en gisteren wist de voorzitter van het Huis, Newt Gingrich, zijn partijgenoten uiteindelijk te overtuigen om in te binden. Hij noemde het “moreel verkeerd en onverdedigbaar” dat de ambtenaren het slachtoffer werden van een conflict tussen de president en het door de Republikeinen gedomineerde Congres.

Huis en Senaat stemden gisteren ook voor een wetsvoorstel dat àlle diensten van de overheid onmiddellijk weer zou laten functioneren, maar daaraan was de voorwaarde verbonden dat Clinton met een begrotingsvoorstel zou komen dat gebaseerd is op de voorzichtige economische ramingen van het Begrotingsbureau van het Congres. Clinton meent dat die ramingen de economische groei te laag inschatten, en daarom de indruk wekken dat er meer bezuinigingen nodig zijn dan in werkelijkheid het geval is. Hij zal dat voorstel naar verwachting dan ook niet tekenen.

Terwijl de Republikeinse Afgevaardigden zich gisteren en eergisteren opmaakten in te stemmen met de heropening van het overheidsapparaat, trachtten enkelen van hen een ander middel om de regering-Clinton onder druk te zetten nieuw leven in te blazen: de weigering om het zogeheten schuldenplafond van de regering te verhogen. In november al had het Congres geweigerd de minister van financiën Rubin toestemming te geven meer te lenen dan de 4,9 biljoen die dat plafond toestaat, zolang er geen begrotingsakkoord was. Maar Rubin vond methodes, goedgekeurd door het ministerie van justitie, om toch meer te lenen (vooral door met fondsen te schuiven) zonder de limiet te overschrijden. Afgevaardigde Gerald Solomon veroorzaakte donderdag grote onrust op de obligatiemarkten door te dreigen Rubin tot aftreden te dwingen via een zogeheten impeachment-procedure als Rubin het schuldenplafond blijft omzeilen.

    • Juurd Eijsvoogel