ABP klapt uit de school over beleggingswinsten

ROTTERDAM, 6 JAN. Directievoorzitter drs. J. Neervens van het ambtenarenpensioenfonds ABP, de grootste professionele belegger van Nederland, heeft zich onder zijn collega-pensioenfondsmanagers niet populair gemaakt. Hij onthulde afgelopen dinsdag in zijn nieuwjaarspeech voor het personeel ABP's beleggingsresultaten, terwijl de pensioenfondswereld juist had afgesproken de rijen te sluiten en nog geen informatie te geven over hun beleggingswinsten.

“Heeft hij dat gezegd?”, zegt een woordvoerder van PGGM, het een na grootste pensioenfonds, ongelovig. “Dat is in strijd met de afspraken.” PGGM gaf vorig jaar zelf ook het rendementscijfer op zijn beleggingen, maar heeft er dit jaar, gezien de radiostilte, juist vanaf gezien.

Met zijn ontboezeming dat het ABP vorig jaar op zijn 185 miljard gulden belegd vermogen een rendement van 16 à 17 procent haalde (“proficiat voor de collega's van het beleggingsbedrijf”) deed Neervens precies wat de anderen wilden voorkomen. Zij willen geen wedren tussen pensioenfondsen om hun rendementen openbaar te maken, waarna journalisten andere fondsen gaan bellen met vragen als: 'is het rendement zo slecht, dat u het niet durft te vertellen?' Vorig jaar is daarover bij verschillende pensioenfondsen “wel wat irritatie” ontstaan, vertelt secretaris mr. R. ten Wolde van de vereniging van bedrijfspensioenfondsen. De bedrijfspensioenfondsen werken voor een complete bedrijfstak, zoals de metaalnijverheid.

Ten Wolde bevestigt dat de koepelorganisatie met de vereniging van ondernemingspensioenfondsen overlegt over gezamenlijke publikatie van de beleggingscijfers. De ondernemingspensioenfondsen werken voor aparte bedrijven, zoals Philips en Shell. Het unieke van een gezamenlijke rapportage is dat de cijfers vergelijkbaar zullen zijn. Bij de beleggingsresultaten van individuele fondsen is vergelijkbaarheid door verschillende waardering van de bezittingen nu een ernstig manco. De afwijkende opstelling van het ABP wil Ten Wolde niet veroordelen. “Zij wisten van de afspraak”, is het enige dat hij kwijt wil.

Aan belangstelling van de buitenwereld voor het gevoerde beleid en de behaalde beleggingsresultaten heeft niet iedere pensioenfondsdirecteur behoefte. “Het is heel gevoelige materie”, zegt een adviseur van pensioenfondsen. De pensioenfondswereld is traditioneel het meest gesloten bolwerk in de financiële sector. De vele honderden miljarden belegd vermogen werken echter als een magneet op partijen die behoefte hebben aan geld. Sommige pensioenfondsen maken zoveel rendement dat het bedrijf geen pensioenpremie hoeft te betalen, waardoor lagere loonkosten dan concurrenten worden verkregen. Beleid en rendementen zijn een interne zaak, zo luidt een veel gehoord argument tegen openbaarheid: tussen het fonds en het bedrijf of de bedrijfstak en hun werknemers en de pensioengerechtigden. “Elk pensioenfonds heeft zijn eigen beleid”, zegt Ten Wolde. Zij willen dat niet laten doorkruisen door de media.

“Dit is niet verhullen, maar juist stroomlijnen van informatie”, zegt een kenner van de pensioenfondswereld die anoniem wil blijven. “De fondsen zeggen nu: laten wij het allemaal op dezelfde manier berekenen. Kijk naar de verzekeraars. Die spinnen garen bij de onvergelijkbaarheid van de rendementscijfers van koopsompolissen, zoals laatst uit een onderzoek bleek. Nota bene de pensioenfondsen, die niet verplicht zijn antwoorden te geven aan het grote publiek en ook geen commerciële bedrijven zijn, proberen nu met eenduidige cijfers te komen.”

Mocht het overleg succesvol zijn, dan zijn er begin april cijfers te verwachten, zo zegt Ten Wolde. Lukt het dit jaar niet, dan moet elk fonds zelf beslissen hoe en wat het publiceert. De meeste grote pensioenfondsen publiceren eind mei of begin juni hun jaarverslag.

    • Menno Tamminga