Europarlement wil reglement lobbyen en geschenken

BRUSSEL, 5 JAN. Het Europese Parlement wil het werk van lobbyisten aan banden leggen. Het parlement steekt ook de hand in eigen boezem met de bepaling dat giften die Europarlementariërs ontvangen voortaan worden geregistreerd. Het gaat nu nog om voorstellen van een parlementaire commissie, die op 16 januari worden behandeld in het voltallige parlement.

In Brussel zijn naar schatting tienduizend lobbyisten actief. Zij bieden etentjes aan, maar soms ook duurdere geschenken als auto's of reizen in ruil voor politieke wederdiensten. Eind vorig jaar, in de aanloop naar de stemming over een douane-unie met Turkije, werd Europarlementariërs aangeboden met hun gezin naar Turkije op vakantie te gaan. Volgens de Belgische Europarlementariër Raf Chanterie (EVP), rapporteur voor de commissie openbare vrijheden, zijn er zelfs parlementariërs die tegen fikse betaling zèlf als lobbyist optreden voor ondernemingen. Ook zijn er volksvertegenwoordigers die stafmedewerkers in dienst hebben, die door bedrijven worden betaald om hun belangen te behartigen.

Om excessen te voorkomen, ligt nu een voorstel op tafel dat bepaalt dat lobbyisten zich - tegen betaling - moeten laten registreren en zich tevens verplichten een aantal, nog op te stellen, gedragsregels na te leven. Ook moeten giften boven de 1.000 ecu (2.000 gulden) geregistreerd worden. Dit register moet openbaar zijn. Daarnaast is er een voorstel om Europarlementariërs te verplichten hun roerende en onroerende bezittingen bekend te maken, evenals de giften die zij ontvangen. Nu zijn zij enkel verplicht hun beroepsinkomsten op te geven.

Bij de stemming over twee weken in het Europese Parlement worden geen problemen verwacht over het voorstel dat direct de lobbyisten betreft. Maar het bekendmaken van het vermogen van Europarlementariërs zal waarschijnlijk op weerstand stuiten. Sommige volksvertegenwoordigers vrezen dat zij, indien hun vermogen publiek wordt gemaakt, worden overstelpt met vragen van liefdadigheidsinstellingen of dat ze het slachtoffer worden van terrorisme. Rapporteur Chanterie stelt daarom voor het Belgische systeem over te nemen, dat bepaalt dat parlementariërs aangifte van hun bezittingen doen in een gesloten enveloppe die alleen wordt geopend als een onderzoek wordt ingesteld naar de betrokkene.

In de Verenigde Staten, dat een langere lobby-traditie kent, bestaat al sinds eind jaren dertig reglementering. Ook in het Europese Parlement werd in de loop van de jaren tachtig gepoogd het lobbyen te regelen, maar tot nu toe werd er geen meerderheid voor gevonden.