Oprichter van Ikea houdt zijn drie zonen buiten de deur

ROTTERDAM, 4 JAN. Ingvar Kamprad, de Zweedse oprichter van het woonwarenhuis Ikea, wil niet dat een van zijn drie zonen topman wordt van het wereldwijde concern. Kamprad wil voorkomen dat een conflict tussen de drie zonen de bedrijfsvoering van het wereldwijd opererende concern zal schaden.

De 69-jarige Kamprad, die 53 jaar geleden begon met Ikea in het zuiden van Zweden, onthult zijn opvattingen over zijn opvolging vandaag in het Zweedse zakenblad Manadens Affärer. De Ikea-oprichter heeft bovendien het kapitaal van het woonwarenhuis - geschatte waarde: 12,2 miljard gulden - zodanig gereorganiseerd dat de familie er nog maar beperkte toegang tot heeft. Dat moet voorkomen dat Ikea wordt opgesplitst of verkocht in een opvolgingsgevecht na de pensionering van Kamprad. Volgens Kamprad hebben zijn drie zonen - Peter (31), Jonas (29) en Mathias (26) - zijn opvattingen over de opvolgingskwestie geaccepteerd.

Kamprad, die om belastingredenen woont in Zwitserland, trad in 1986 af als topman van Ikea en gaf de dagelijkse leiding over aan de huidige chief executive, Anders Moberg. Deze is geen lid van de familie. Maar Kamprad bleef als voorzitter van de belangrijkste Ikea-organisatie grote invloed houden op de gang van zaken. Hij wil zeker stellen dat de winstgevendheid en typisch Zweedse stijl en cultuur van Ikea bewaard blijven. Ikea kenmerkt zich door een platte organisatie die is gebaseerd op Zweedse opvattingen over stijl en sociale waarden. Om die reden verzet Kamprad zich tegen elke poging om Ikea naar de beurs te brengen. Hij meent dat een beursnotering een beletsel zou zijn bij het uitzetten een een lange termijnstrategie.

Kamprad heeft het Ikea-imperium in drie delen opgedeeld. Het grootste deel is Ikeakoncernen, waaronder de meeste warenhuizen vallen. Ook het ontwerp, de produktie en de distributie van de typische Zweedse, laag geprijsde meubelen valt onder Ikeakoncernen, dat zijn hoofdkwartier in Denemarken heeft. Een in Nederland gevestigde stichting, Stichting Ingka Foundation, is eigenaar van Ikeakoncernen. De juridische structuur is zodanig dat de zonen van Kamprad ook na diens overlijden geen aanspraak kunnen maken op het kapitaal dat in de stichting zit. De andere twee delen van het concern zijn Inter Ikea, eigenaar van de franchise, merknaam en copyright van Ikea, en Ikano-koncernen, dat zich onder meer bezig houdt met bank- en financieringsactiviteiten.

Kamprads plannen voor Ikea komen in een periode dat de Wallenberg-familie, die een groot deel van de Zweedse industrie controleert, zich eveneens buigt over de opvolgingskwestie. Maar in dit geval heeft de 70-jarige patriarch Peter Wallenberg plannen om de bestuurlijke controle over bedrijven als Astra, Electrolux, Ericsson, Scania en Stora over te dragen aan zijn zoon Jacob en neef Marcus.