Rijkswaterstaat zoekt nieuwe methode bestrijding gladheid

ROTTERDAM, 3 JAN. Rijkswaterstaat houdt eind deze week in het kader van de gladheidsbestrijding een proef met het strooien van calciumchloride. De proef moet uitsluitsel geven over de vraag of dit middel de gladheid op snelwegen met Zeer Open Asfalt Beton (ZOAB) effectiever bestrijdt dan het nu gebruikte natriumchloride.

De proef wordt vermoedelijk in de nacht van vrijdag of zaterdag gehouden op een strook ZOAB-asfalt van enkele honderden meters op de A12 ter hoogte van Wolfheze in Gelderland. Het afgelopen weekeinde mislukte de proef op deze plaats doordat de ijzel inzette op een moment dat Rijkswaterstaat zijn wagenpark en meetapparatuur na 24 uur lang wachten had teruggetrokken.

Het verkeer ondervond vorig jaar en de afgelopen week veel hinder van gladheid op de ZOAB-snelwegen. Ongeveer dertig procent van de Nederlandse snelwegen is voorzien van dit speciale asfaltbeton. De grove structuur zorgt onder normale omstandigheden voor een snelle afvoer van regenwater en een relatief geringe lawaaiproduktie, maar bij plotseling optredende ijzel vullen de grote poriën zich met een moeilijk te verwijderen ijslaag.

De voordelen van calciumchloride zijn volgens Rijkswaterstaat dat het minder snel reageert met ijs en daardoor niet onmiddellijk wegzakt door de poriën van het asfaltbeton dan het nu gebruikte natriumchloride, keukenzout. Bovendien blijft de stof werkzaam op lagere temperaturen, tot min vijftig graden in plaats van min twintig graden.

Rijkswaterstaat verwacht dat de proef succesvol zal zijn, maar dat het nieuwe strooimiddel dit jaar niet onmiddellijk overal kan worden ingezet. Daarvoor is de produktietijd te kort. Het was volgens Rijkswaterstaat niet mogelijk de proef eerder te houden omdat alleen kan worden geëxperimenteerd bij ijzel. “We willen niet in het lab experimenteren. We hebben slechte ervaringen met simulatie. We moeten zo dicht mogelijk tegen de werkelijkheid aan zitten”, aldus J. Hernandez, hoofd van de gladheidsbestrijding bij Rijkswaterstaat in Delft.

De verwachting dat strooien met calciumchloride succesvol zal zijn, wordt niet gedeeld door M. Noort, voormalig hoofd gladheidsbestrijding van Rijkswaterstaat en nu directeur weer en verkeer bij Meteo Consult. Volgens hem is het strooien van calciumchloride alleen effectief als er ijs op de weg ligt dan in snel tempo moet worden verwijderd. Op dat moment werkt calciumchloride uitstekend. Bij aanhoudende ijzel mist het echter zijn werking, aldus Noort, omdat het evenals natriumchloride snel wegspoelt door het asfaltbeton en het verkeer ervoor moet zorgen dat het dooimiddel weer op het oppervlak van het ZOAB-asfalt moet komen.

De enige remedie tegen gladheid op de ZOAB-wegen is volgens Noort het strooien van een stof die de poriën tijdelijk afsluit zodat het eigenlijke dooimiddel net als op het gesloten asfaltbeton zijn werk goed kan doen. Noort suggereert het gebruik van calciumsulfaat. Deze stof is moeilijk oplosbaar in water en kan er dus voor zorgen dat tijdelijk de poriën worden gesloten. Na verloop van tijd lost het calciumsulfaat weer op en verkrijgt het ZOAB zijn oorspronkelijke eigenschappen, aldus Noort.

Rijkswaterstaat laat dit jaar de enkele honderden strooiwagens meer en vaker uitrijden dan gebruikelijk, vooral als gevolg van de problemen op het open asfaltbeton. Ook worden de linkerrijbanen van snelwegen afgesloten voor autoverkeer. Naast deze aangescherpte standaardprocedure zoekt Rijkswaterstaat naar nieuwe chemicaliën voor een effectieve gladheidsbestrijding.