Politie Utrecht betaalt schadevergoeding

UTRECHT, 3 JAN. Dertig mensen die op 4 maart vorig jaar werden opgepakt bij een anti-fascistische demonstratie in Utrecht, hebben een schadevergoeding van tweehonderd gulden gekregen. De klachtencommissie van de Utrechtse politie heeft de bezwaren tegen hun aanhouding grotendeels gehonoreerd.

De dertig klagers maakten deel uit van een groep van 161 personen die werden aangehouden omdat zij een demonstratieverbod zouden hebben genegeerd. De demonstranten voerden actie tegen het plan van CP'86 om in de Utrechtse binnenstad te betogen. Omdat burgemeester Opstelten ongeregeldheden vreesde, had hij een algeheel demonstratieverbod afgekondigd.

De klachtencommissie noemde de bezwaren van de klagers op vier van de vijf onderdelen gegrond. Aanhouding op grond van artikel 435a van het Wetboek van Strafrecht, het zogenoemde uniformverbod, had beter niet kunnen geschieden wegens de beladenheid van dit wetsartikel. Het uniformverbod werd in 1933 ingevoerd om op te kunnen treden tegen de NSB. De Utrechtse politie had het artikel aangegrepen om mensen te kunnen oppakken op grond van uiterlijke kenmerken als kleding, kapsel en insignes.

Verder zijn de arrestanten volgens de klachtencommissie te lang opgesloten in de catacomben van het stadion Galgenwaard en kregen zij onvoldoende informatie van de hulpofficier van justitie over de reden van hun aanhouding. Bij een aantal aanhoudingen bestond daarnaast gerede twijfel over de vraag of de personen in kwestie wel demonstreerden. Deze arrestaties werden verricht op andere plaatsen in de stad dan op het Janskerkhof, waar de demonstratie plaatshad.

De aanhoudingen op het Janskerkhof waren 'op zich rechtmatig', aldus de klachtencommissie, omdat daar sprake was van een verboden demonstratie. Een politiefunctionaris had de betogers echter kort voor de aanhouding gelegenheid gegeven de demonstratie te ontbinden. Toen zij daarmee bezig waren werden zij niettemin opgepakt. Volgens de klachtencommissie had de politiefunctionaris 'niet expliciet' zijn toestemming gegeven, maar 'was het voorstelbaar dat klagers in deze veronderstelling verkeerden'. Daarom is op het Janskerkhof 'te snel' tot aanhouding overgegaan, aldus de klachtencommissie.

Een evaluatie van het Crisis Onderzoek Team van de Leidse en Rotterdamse universiteiten vorig jaar noemde het politieoptreden een gedeeltelijk fiasco omdat de autoriteiten vasthielden aan massaal politie-optreden, ook toen daar geen reden meer voor was.