Commercieel experiment met vierbaans elektronische tolweg bij LA

WASHINGTON, 3 JAN. In de middenberm van een van de drukste stukjes snelweg rondom Los Angeles is sinds een week een verkeerskundig en commercieel experiment aan de gang. Een Amerikaanse particuliere onderneming heeft daar over een afstand van zo'n zestien kilometer een vierbaans elektronische tolweg aangelegd, de eerste ter wereld.

Tegen betaling kunnen automobilisten die niet in de file willen staan in de flessehals van de zwaar overbelaste State Route 91 gebruikmaken van de parallelle high tech snelweg van de firma California Private Transportation. Het bedrijf garandeert ongehinderde doorgang bij een snelheid van 65 mijl per uur (105 km/u), of anders geld terug. De kosten variëren vooralsnog van 25 dollarcent 's nachts (veertig cent), tot tweeëneenhalve dollar (vier gulden) tijdens het spitsuur. Het geldende tarief wordt op grote borden boven de weg aangegeven.

Automobilisten die gebruik willen maken van de weg moeten op hun voorruit een zendertje hebben bevestigd dat, zodra hun auto de weg oprijdt, een signaal uitstuurt naar een computer. Die slaat de identiteit van de auto op, en het tarief dat op dat moment van kracht is. Periodiek krijgt de automobilist dan een rekening thuis.

Sensoren langs de berm merken op wanneer een auto zonder zendertje de weg oprijdt. Een patrouillewagen zal zo'n 'elektronisch onherkenbare klant' zo mogelijk onderscheppen, anders zal een van de vele televisiecamera's zijn nummerplaat vastleggen. Zo kan de boete van 100 dollar (160 gulden) voor de eerste overtreding, oplopend tot 300 dollar (480 gulden) bij herhaalde pogingen, worden opgelegd.

Mocht de tolweg zoveel klanten trekken dat er ondanks de garantie van vrije doorgang toch filevorming ontstaat, dan moet het prijsmechanisme zijn werk doen. Op de drukke uren zal het tarief dan verhoogd worden, net zolang tot voldoende verkeer toch maar uitwijkt naar de gratis, maar waarschijnlijk zeker zo volle, oude achtbaansweg ernaast.

Milieu-activisten hebben bezwaar gemaakt tegen de weg. Zij geloven dat vergroting van de capaciteit van het wegennet schadelijk is voor de natuur, en het verkeersprobleem niet oplost maar alleen in de tijd vooruit schuift. Anderen menen dat de armen op deze manier worden veroordeeld tot langzaam transport.

Maar de directeur van het bedrijf dat de weg heeft gebouwd en ook exploiteert brengt daar tegen in dat de nieuwe tolweg de verkeerslast op de oude weg verlicht. Bovendien kan de belastingdruk op burgers die de weg niet gebruiken afnemen, omdat de overheid aan deze nieuwe weg niets bijdraagt, en alleen de gebruikers ervoor betalen.