Karpov haalt met één zet zege binnen

AMSTERDAM, 2 JAN. Anatoli Karpov deed zaterdag in de laatste ronde van het Koop Tjuchem toernooi in Groningen slechts één zet (1. d4) en bood toen meteen remise aan. Zijn tegenstander Leko had geen reden om met zwart de FIDE-wereldkampioen te tarten. Het is niet Karpovs gewoonte om zijn minderen er zo makkelijk af te laten komen, maar zijn kort optreden was een protestactie tegen het vroege ochtenduur, 10.30, waarop de laatste ronde begon. Als hij het had geweten had hij niet aan het toernooi meegedaan, zei hij. Laat naar bed, laat op en om vijf uur beginnen met schaken, dat doet Karpov het liefst. Erg veel schade leed Karpov niet met zijn protestactie. Het was een prettige bijkomstigheid voor hem dat hij zich met die ene zet van de ongedeelde eerste plaats verzekerde.

Er was nog een partij snel afgelopen, Almasi-Svidler. Twaalf zetten, acht minuten, een remise die al een paar dagen eerder was afgesproken, omdat Almasi er zeker van wilde zijn dat hij thuis in Boedapest de jaarwisseling kon vieren. Svidler ontnam zichzelf met zijn inschikkelijkheid de kans om mee te dingen naar de tweede plaats. Hij had zwart, dat is waar, maar een ambitieus schaker zou in zo'n geval denken dat er geen prettiger tegenstander is dan iemand die op hete kolen zit omdat hij een vliegtuig moet halen.

Die tweede plaats werd nu gedeeld door Kamsky en Sokolov, die beiden op mooie manier wonnen. Kamsky gaf Lautier een technisch lesje. Lautier wikkelde met wit snel af naar een gelijk eindspel, in de verwachting zo een makkelijke remise te maken, maar dat viel tegen. Kamsky nam het hem keurig af. Sokolov demonstreerde de rijkdom van het schaakspel door met zwart tegen Tiviakov in een heel gewone variant van het Spaans al na een zet of negen een onbekende en gecompliceerde stelling op het bord te brengen.

Van Wely heeft in dit toernooi toppen van vreugde en diepe dalen van smart gekend en kwam tenslotte op 50% door een overwinning op Hansen, die op de achttiende zet een afwikkeling naar een remise-eindspel te min vond en daar twee zetten later al spijt van zal hebben gekregen. Voor Piket eindigde een droevig jaar met een partij die model kon staan voor veel van het leed dat hem de laatste tijd overkomen is. Hij leek Adams in snel tempo van het bord te vegen. Rond de twintigste zet waren er tal van manieren om het kaarsje van Adams uit te blazen. Hij vond er niet een, speelde krachteloos verder en overschreed tien zetten later in slechte stelling de tijd. Zo is het dit jaar te vaak gegaan met Piket. Het zware werk gedaan, de winst voor het grijpen en dan houdt een kwade geest zijn handen vast. Vertrouwd al het schouwspel van vader Piket, ook een sterk speler, die in de perskamer de ene winst na de andere vindt, knarsetandend over de mooie stellingen die hij zelf niet zou krijgen maar wel af kan maken, en die zijn zoon wel krijgt en dan verknoeit, tenminste in het rampjaar 1995.

De open grootmeestergroep werd gewonnen door de Oekraïner Onisjoek. Rini Kuijf vermande zich na een reglementaire nederlaag in de eerste ronde en deelde tenslotte met vier anderen de tweede plaats. Daarna duurt het heel lang voor er op de ranglijst een Nederlander in zicht is. Behalve Karpov deden er in Groningen in de nevengroepen nog vier wereldkampioenen mee (waaronder de zoon van ex-wereldkampioene Gaprindashvili), wat mogelijk was doordat er tegenwoordig wereldkampioenschappen voor allerlei leeftijdscategorieën worden gespeeld, tot aan de garnalen onder de twaalf jaar. Er werden ook ontzettend veel meester-en grootmeesterresultaten behaald, niet alleen doordat er veel sterke spelers meededen, maar ook doordat de reglementen tegenwoordig erg klantvriendelijk zijn. Wie in de eerste negen of tien rondes goed op dreef is en het daarna verknoeit, mag net doen of die laatste partijen niet gespeeld zijn. Het is nog heilig vergeleken bij de titelresultaten behaald in toernooien die nooit echt gespeeld zijn en alleen op papier bestaan. Dat is ook een paar keer voorgekomen de afgelopen jaren.

Tegen het eind van het toernooi lieten de organisatoren weten dat ze volgend jaar graag het wereldkampioenschap volgens de formule van FIDE-president Iljoemzjinov naar Groningen zouden halen. Min of meer noodgedwongen, want als het Iljoemzjinov-toernooi elders gespeeld zou worden, zouden ze in Groningen geen spelers kunnen krijgen. Voor die belachelijke formule van Iljoemzjinov, waarover in de schaakrubriek van afgelopen zaterdag is bericht, schijnt onder de topspelers weinig steun te zijn. In Groningen werd daarom een ander plannetje voorgesteld, en zo zullen er in de rest van de wereld ook nog wel plannen voor 'instant-wereldkampioenschappen' worden bedacht, die onderling sterk kunnen verschillen, maar alle gemeen zullen hebben dat ze het serieuze wereldkampioenschap dat wij kennen, willen vernietigen. Wit Piket-zwart Adams 1. d2-d4 e7-e6 2. c2-c4 Pg8-f6 3. Pg1-f3 c7-c5 4. d4-d5 e6xd5 5. c4xd5 Lf8-d6 Sommige zonderlingen spelen het met zwart zo. Piket pakt het hard aan 6. Pb1-c3 Ld6-c7 7. g2-g4 d7-d6 8. g4-g5 Pf6-d7 9. h2-h4 a7-a6 10. a2-a4 Dd8-e7 11. Lf1-h3 0-0 12. Dd1-d3 Pd7-e5 13. Pf3xe5 De7xe5 14. a4-a5 De5-d4 15. Dd3-g3 Dd4-b4 16. h4-h5 Pb8-d7 17. g5-g6 Pd7-f6 18. g6xh7+ Kg8-h8 Zwart is totaal overspeeld. Het eenvoudigst zou wit kunnen winnen door eerst 19. Ta4 Db3 in te lassen en dan te werk te gaan als in de partij. 19. Th1-g1 Pf6xh5 20. Dg3-f3 Lc8xh3 21. Df3xh5 En ook hier was 21. Ta4 nog vernietigend. 21...Lh3-d7

Ta4 zit er niet meer in, maar het geeft niet, nog steeds is de zwarte koningsstelling stormrijp. Zowel 22. Txg7 als 22. Lh6 zouden tot een winnende aanval leiden. 22. Dh5-g5 Db4-d4 23. Lc1-f4 Lc7-d8 24. Dg5-g3 Ld8-f6 Nu g7 gedekt is kan zwart verlicht ademen, maar hij zal nog niet gedacht hebben dat hij binnen een paar zetten de partij zou winnen. 25. Ta1-d1 Dd4-c4 26. Lf4-g5 Lf6-e5 27. f2-f4 Le5-d4 28. Tg1-g2 Ta8-e8 29. Td1-d3 Ld7-f5 30. Td3-f3 Lf5-e4 Wit overschreed de tijd.

    • Hans Ree