Eerste schoolsoap geofferd aan clipachtige shots

Fort Alpha, donderdag 4 jan., Ned.2, 20.45u.

Dat niemand er eerder opgekomen is. School is drama en drama televisie. Pubers en leraren; liefde en ruzie; geweld en fusies - een mer à boire voor wie Nederlands televisiedrama schrijft. Maar de makers van 's lands eerste schoolsoap Fort Alpha hebben het af laten weten. In hun ijver met clipachtige MTV-shots ook het jongere publiek te trekken hebben ze het verhaal geofferd aan de vorm. En dat is jammer. Zeker voor degenen die zich af en toe laven aan onvervalst Nederlands drama in een ziekenhuis (Medisch Centrum West), een politiebureau (Bureau Kruislaan) een weekblad (Coverstory) of een advocatenkantoor (Pleidooi).

Fort Alpha begint met de eerste schooldag waarop de fusie tussen de Rijksscholengemeenschap en het Spiegelcollege een feit is. De sfeer is vijandig. In Havo-4 knokken de 'kakkers en de stuudjes' van het 'Rijks' met de 'Sjonnies en Anita's' van het 'Spiegel'. In de lerarenkamer gaat het al niet veel anders. Daar staat de academisch opgeleide docent met juchtlederen tas en Burburry-regenjas tegenover zijn meer rebelse vakbroeder in leren jack en spijkerbroek.

De slag om een nieuwe schoolcultuur kan beginnen, verwacht de kijker. Maar hij komt bedrogen uit. Fort Alpha is geen zedenschets van de hedendaagse fusieperikelen op een school. Het verhaal is onsamenhangend en een fatsoenlijke dialoog ontbreekt. Meer dan eenregelige platitudes en clichés kramen docenten en leerlingen niet uit. “Bij een fusie is het de bedoeling dat u samen deelt”, oreert de rector. Een 'Spiegelei' zegt: “Een kakwijf neuken, jongens: woeaah ik heb er zin in.” Zijn schoolgenoot vraagt een meisje van het Rijks: “Kom jij ook uit Turkije?” Haar antwoord: “Ja, inderdaad. Maar ga geitenhoeden, kind.”

Niemand wilde de fusie. De ouders niet, de leerlingen niet, de leraren niet. Alleen de wethouder. Voor haar eigen carrière en voor het hogere salaris van haar vriendin, blijkt later. Want de rectrix tegen wie de mannelijke kandidaat-rector het aflegde is lesbisch en - ja hoe raadt u het - de bijslaap van mevrouw de wethouder. Een intrige is het, maar spannend is anders. Eerder platvloers. En ooit gehoord van het scheldwoord 'greppeldel' of de uitroep 'kut-o-kut-o-kut-o-kut'? Als de oudere kijkers dat maar nemen.

School mag af en toe drama zijn, Fort Alpha is dat allerminst. De serie is hooguit komisch om zijn stompzinnigheid. Wie erin slaagt de vijftig minuten uit te zitten, wacht vergeefs op meer dan de overdaad aan 'hi 8-shots', achtergrondmuziek, en zwart-wit beelden van een bakstenen muur voor tussendoor.

Fort Alpha blijft steken in de vorm. Wat moet je anders doen dan lachen wanneer een docent tijdens een gesprek met de rector wegdroomt van diezelfde rector in een leren tuigje en we een seconde later weer in een compleet andere scène met leerlingen zitten? Drama vergt meer dan snelheid en platte humor als je de kreten van de krukkig spelende acteurs überhaupt zo kan typeren. Sterker, met een ijzersterke verhaallijn kan drama kauwgom voor je hersens zijn. Zoveel hebben eerdere Nederlandse drama-series wel bewezen.

Het schijnt dat de makers vier jaar hebben gewerkt aan deze tiendelige serie. In die tijd is het script verzonnen, is de locatie gezocht (het Eemlandcollege in Amersfoort) en zijn de afleveringen met “veel, heel veel improvisatie” opgenomen, vertelt uitvoerend producent Ingrid Lochem.

Vier jaar voor vijfhonderd minuten televisie. Me dunkt: het wordt hoog tijd dat staatssecretaris Nuis de publieke omroep dwingt het kaf van het koren te scheiden. Fort Alpha is een misbaksel. Ik kan alleen maar hopen dat de schrijvers van Pleidooi er inspiratie uit putten.

    • Wubby Luyendijk