Chirac vraagt land om een dialoog en om zelfvertrouwen

PARIJS, 2 JAN. Frankrijk moet zich aanpassen aan de wereld, maar het land kan niet worden hervormd “zonder de Fransen”. Dialoog en zelfvertrouwen, dat was de boodschap die president Chirac op oudejaarsavond zijn landgenoten voorhield. Hij erkende gemaakte fouten maar hield vol dat Frankrijk niet meer bestuurd kan worden “zoals dat de afgelopen twintig jaar is gebeurd”.

Pappen en nathouden, dat systeem is aan het eind van zijn levensvatbaarheid gekomen, aldus een vaderlijk-presidentiële Chirac. Alle nationale tv-zenders brachten de lang verwachte nieuwjaarstoespraak van het Franse staatshoofd, in het Elysée-paleis gezeten achter de secretaire van de legendarische president Charles de Gaulle.

Chirac gaf met zijn vermanende confessie impliciet een veroordeling van degenen die hem voorgingen: de presidenten Mitterrand en Giscard d'Estaing, maar ook de premiers van de afgelopen drie presidentiële ambtstermijnen van zeven jaar. Dat waren onder meer Balladur, Rocard, Bérégovoy, Chirac zelf, Fabius, Mauroy en Barre. De hele politieke toplaag kreeg het verwijt van een gebrek aan moed.

De lof voor regerend premier Juppé klonk daarmee des te sterker. Zijn hervormingen van het sociale verzekeringsstelsel noemde Chirac “moedig gezien de uitermate moeilijke omstandigheden”. Chirac herhaalde dat de belastingen niet meer omhoog zullen gaan, en zullen dalen wanneer dat mogelijk is. Zijn directe voorgangers hebben soortgelijke beloftes ook gedaan, en niet gehouden.

Chirac daalde af van zijn verheven positie als staatshoofd en erkende dat hij na zijn hoop brengende 'sociale' verkiezingscampagne zijn landgenoten kan hebben teleurgesteld. Maar strijd voor de werkgelegenheid was deze eerste zeven maanden zijn belangrijkste zorg geweest, zei hij. “U koos mij in mei om samen een sterk Frankrijk, een rechtvaardig en verenigd Frankrijk te bouwen, dat gebaseerd is op ons Republikeins verbond, een Frankrijk zoals u en ik dat willen.”

Vrijwel zonder naar Europa te verwijzen, herinnerde Jacques Chirac de Fransen aan hun wereldwijde taak èn de uitdaging van de globalisering, waar Frankrijk zich niet aan kan en mag onttrekken. Een les uit de sociale crisis van november en december was ook dat het land vertrouwen en hoop nodig heeft om zijn taken aan te kunnen. De gekozen politiek van economische soberheid zou groei brengen. Ook arbeidstijdverkorting zou de noodzakelijke nieuwe banen opleveren.

    • Marc Chavannes