Akkoord over begroting van VS blijft nog uit

WASHINGTON, 2 JAN. De onderhandelingen tussen president Clinton en de Republikeinse leiders in het Congres over de Amerikaanse begroting, zaterdag en zondag, hebben geen overeenstemming opgeleverd.

Een deel van het Amerikaanse overheidsapparaat blijft daardoor ook vandaag, voor de achttiende achtereenvolgende dag, gesloten. Na een onderbreking op Nieuwjaarsdag worden de besprekingen vanavond voortgezet.

Een bijkomend effect van de impasse is dat prijzen van veel vliegtickets in de Verenigde Staten tijdelijk tien procent goedkoper zijn. Op 31 december verliep de maatregel die een belasting van tien procent heft op elk vliegticket. Onderdeel van een nieuw begrotingspakket zal zeker een verlenging van deze belasting zijn, maar omdat er nog geen begroting is, is ook deze heffing tijdelijk niet meer van kracht. De meeste grote luchtvaartmaatschappijen hebben dan ook besloten de heffing vanaf 1 januari niet meer voor de overheid aan de klanten door te berekenen.

Pogingen van Republikeinse en Democratisch senatoren om de 260.000 ambtenaren die met verlof zijn gestuurd weer aan de slag te laten gaan, stuitten dit weekeinde over en weer op tegenstand. De Republikeinse meerderheid in het Congres heeft de gedeeltelijke sluiting van het overheidsapparaat bewerkstelligd door de overheid het geld te onthouden dat zij nodig heeft om de ambtenaren te betalen, zolang president Clinton niet instemt met de Republikeinse begrotingsplannen. Daarop zijn de ambtenaren die als “niet-essentieel” worden beschouwd met verlof gestuurd.

De afgelopen dagen hebben de Republikeinen zich bereid getoond de ambtenaren tijdelijk weer aan het werk te laten gaan, op voorwaarde dat de Democraten instemmen met een beperking van het begrotingsdebat in de Senaat tot tien à twaalf uur. De Democraten weigerden dat, en stelden op hun beurt voor dat het Congres de overheid zonder voorwaarden de middelen verschaft om weer te kunnen functioneren, zolang de president en de Republikeinse leiders over de begroting onderhandelen. Dat voorstel werd weer afgewezen door de Republikeinen, die vrezen zo hun stok achter de deur kwijt te raken.

De Republikeinse senator Phil Gramm, die meedingt naar de Republikeinse nominatie voor de presidentsverkiezingen in november, betoogde zondag op de televisie dat inmiddels is gebleken dat de federale overheid heel goed met 260.000 ambtenaren minder toe kan. “Hebt u de overheid gemist?”, vroeg hij de kijkers retorisch. Maar Robert Dole, de leider van de Republikeinse meerderheid in de senaat en de koploper in de race om de Republikeinse nominatie, nam afstand van die opstelling. “We moeten een eind maken aan deze impasse. We komen op het punt dat het belachelijk wordt.”

Vergeefs trachtte Dole zondag nog steun te krijgen voor een voorstel om àlle ambtenaren “essentieel” te verklaren en hen voorlopig zonder betaling weer naar hun werk te laten gaan. Hun departementen zouden dan ook geen permissie krijgen om geld uit te geven, waardoor voor overheidsvoertuigen bijvoorbeeld geen benzine gekocht zou kunnen worden, en ambtenaren niet interlokaal zouden kunnen telefoneren.