Monopoly, populairste spel, bestaat zestig jaar

ROTTERDAM, 30 DEC. Toen de Amerikaan Charles Darrow in 1935 een uit vodden en houtafval vervaardigd Monopoly-spel naar speelgoedfabrikant Parker Brothers stuurde met het verzoek het spel in produktie te nemen, kreeg hij een nors briefje terug. De spelregels waren te moeilijk, er zat te weinig spelelement in en het spel duurde veel te lang, aldus de fabrikant. Bovendien zou het spel 52 fouten bevatten.

Nog datzelfde jaar bedacht Parker Brothers zich en kocht de rechten van het spel op: Monopoly bleek zo succesvol dat er per week 20.000 exemplaren werden verkocht. Het spel, dat dit jaar zestig jaar bestaat, zou uitgroeien tot het grootste succes uit de geschiedenis van Parker Brothers, tegenwoordig dochter van de Amerikaanse speelgoedfabrikant Hasbro. Sinds 1935 zijn er naar schatting wereldwijd ruim 150 miljoen spellen verkocht. Ruim 250 miljoen mensen hebben ooit Monopoly gespeeld. Daarmee is Monopoly het populairste spel aller tijden, aldus Parker Brothers, dat jaarlijks tweemaal zoveel Monopoly-geld aanmaakt als de Amerikaanse overheid aan dollars laat drukken.

Monopoly wordt tegenwoordig in 45 landen op licentiebasis uitgebracht en is in 25 talen verkrijgbaar, waaronder Kroatisch, Zuidafrikaans en Hindi. De fameuze Boardwalk in Atlantic City - de stad waarop Darrow zijn spel baseerde - kreeg onder meer equivalenten in de Amsterdamse Kalverstraat, het Londense Mayfair en de Parijse Rue de la Paix. In de jaren zeventig werd ook een braille-versie gemaakt. Cuba moet het spel sinds 1959 ontberen: het 'kapitalistische' spel werd na de machtsovername door Fidel Castro verboden.

Rond 's werelds beroemdste vastgoed-spel is inmiddels een hele cultus ontstaan. Sinds 1973 worden er regelmatig wereldkampioenschappen georganiseerd. De winnaar mag zich tooien met de titel ''s werelds beste vastgoed-tycoon' en krijgt 15.140 dollar uitgekeerd, het geldbedrag in het Monopoly-spel.

Het spel is in zijn lange geschiedenis op de meest bizarre plaatsen gespeeld. In 1983 speelde een groep van 350 duikers het spel 45 dagen lang onder water op een speciaal vervaardigd metalen bord. Ook ontwierp Parker Brothers op verzoek van de NASA twee Monopoly-spelen die geschikt zijn voor gebruik tijdens bemande ruimtevluchten. Het record 'Monopoly spelen in een badkuip' staat op 99 uur, in een bewegende lift op zestien dagen. Het langste Monopoly-spel dat ooit is gespeeld, duurde zeventig dagen. In de Tweede Wereldoorlog dankten verscheidene Britse krijgsgevangenen hun leven aan Monopoly: via de spellen die naar de gevangenen werden gebracht werden plattegronden, kompassen en echt papiergeld de kampen binnengesmokkeld.

Dat het grote publiek zeer gehecht is aan het Monopoly-spel ondervond het stadsbestuur van Atlantic City aan den lijve toen het in 1973 plannen maakte om de namen van enkele beroemde straten te wijzigen. Er verrees onmiddellijk een protestgroep van Monopoly-fanaten en ook president Edward P. Parker van Parker Brothers schreef een brief op poten aan de autoriteiten van Atlantic City. Zodoende heeft de Amerikaanse stad nog altijd een Boardwalk.

En Charles Darrow? Die was al snel miljonair. Op zijn 46ste trok hij zich terug uit het zakenleven om de wereld te gaan bereizen en orchideeën te verzamelen.

    • Friederike de Raat