Italie; Rode onderbroek brengt liefde, geld en gezondheid

ROME, 30 DEC. In de tijd rondom de feestdagen hebben de Italiaanse winkelstraten altijd iets frivools. Op zachte rode lopers schuifel je langs etalages vol met rood ondergoed. Niet alleen bij kledingzaken zie je ineens veel rode jarretels of mannenslips, ook sommige platenzaken of reisbureaus fleuren hun vitrines ermee op.

Die lopers moeten de feestvreugde vergroten. Italianen houden ervan de zaak mooi aan te kleden. Veel winkeliers kopen daarom gezamenlijk brede rode lopers in, die met kleine spijkertjes worden vastgeslagen tussen of in de stenen. Rode linten van kilometers lang slingeren zo door de winkelstraten. Meestal blijft dit wekenlang een fraai gezicht, alleen heeft het nu in Rome zo lang en zo veel geregend dat de lopers op veel plaatsen zwart zijn geworden.

Toch blijven ze nog even liggen, want de loper is niet alleen leuk voor het oog, maar ook prettig voor de voeten, en de klant mag niet in zijn kooplust worden geremd door vermoeidheid.

Er moet nog veel worden aangeschaft. De laatste benodigdheden voor Oudjaar - morgen zijn hier de meeste winkels open - en dan nadert 6 januari weer. Dat is in Italië een groot kinderfeest, vergelijkbaar met Sinterklaas. De gulle gever is hier een oude heks op een bezemsteel, de befana, die kniekousen vol snoepgoed en cadeautjes rondbrengt. Net als Zwarte Piet levert ze die af via de schoorsteen. Stoute kinderen krijgen alleen een stuk roet.

Het etaleren van het rode ondergoed is voor de laatste dag van het jaar, maar het heeft in tegenstelling tot wat argeloze winkelende toeristen soms denken, niets te maken met pikanterieën. Tienduizenden Italianen volgen een oude traditie door onder hun kleren iets roods aan te trekken, en het is een gewoonte om elkaar rond de feestdagen iets toepasselijks cadeau te doen. Dat kan onder de kerstboom, maar ook op oudejaarsavond zelf.

Zelfs veel Italianen die zeggen dat ze niet bijgelovig zijn, doen eraan mee omdat ze het zekere voor het onzekere willen nemen. Een overgeleverde wijsheid zegt immers dat wie met rood ondergoed aan het nieuwe jaar ingaat, alleen maar goeds kan verwachten. De liefde, de financiën, de gezondheid, het werk, het komt allemaal in orde met een rode onderbroek.

Dat kan de aanleiding zijn voor een intermezzo op een cenone, de uitgebreide maaltijd waarmee de Italianen afscheid nemen van het jaar. Soms krijgen de dames daarbij een rode kouseband, die dan met enig theater of met een knipoog wordt aangetrokken.

Toch worden de tijden ook hier prozaïscher. In de etalages overheerst rood, want dat vereist de traditie, maar veel gulle gevers zetten de oude gewoonte naar hun hand en kopen zwart. “De mensen geven liever geld uit voor iets dat blijft”, vertelt een verkoopster in een lingeriezaak. “Zwart ondergoed kun je het hele jaar door benutten. Als er echt iets roods moet worden gekocht, is dat ook vaak een pyjama.”

Wie zich helemaal wil indekken, heeft nog meer te doen met Oudjaar. Hij eet rond middernacht of bij de lunch op nieuwjaarsdag een bord met linzen, vaak op smaak gebracht met sappige varkensworst: hoe meer linzen je eet, des te meer lires je kan verwachten in het nieuwe jaar. Ook eierdooiers worden veel verorberd, want die zijn een ander symbool voor financieel gewin: met een beetje goede wil kan je dooiers goudkleurig noemen. Een maretak op de voordeur helpt voor een goede gezondheid.

Sommige Italianen die het geluk een handje willen helpen, springen bij klokslag twaalf op van hun stoel. Anderen durven in het nieuwe jaar aanvankelijk de telefoon niet op te nemen, want als je als eerste een vrouwestem hoort, is dat geen goed voorteken. Geluk krijg je niet zomaar, daar moet je wel iets voor doen.