Biografieen

Biografieën, levensschetsen, memoires en autobiografische herinneringen zijn in Nederland nog nooit zo populair geweest als thans. De afgelopen twee jaar alleen al verschenen 298 Nederlandstalige biografische publikaties, terwijl een decennium geleden nog menige jammerklacht klonk over het ontbreken van een traditie op dit gebied.

Het lijkt of het schrijvende en lezende deel van de natie zich massaal heeft bekeerd tot een letterkundig genre dat vanouds aarzelt tussen voyeurisme en nieuwsgierigheid. Opvallend is daarbij vooral de toename van levensgeschiedenissen van nog levende personen, hoewel de negentiende eeuw veruit het populairst blijft. Van de 259 recentelijk met een levensschets bedachte individuen - zo leert een blik in het zojuist verschenen De biografie in Nederland en Vlaanderen 1993-1994. Overzicht en bibliografie door Harry Poeze en Martin Ros - werden er maar liefst 85 geboren tussen 1850 en 1899. Het zal wel nooit aangetoond kunnen worden dat de opkomst van de biografie in Nederland onverbrekelijk samenhangt met de triomfen die reality tv, ongeremd emotionele praat-shows en avondvullende diepte-interviews op de beeldbuis vieren. Het land hongert, zo lijkt het in ieder geval, naar voeling met de condition humaine in de vorm van medemenselijke belevenissen. Het kan in onze even gelovige als bijgelovige samenleving geen toeval zijn dat van de pas verschenen Nederlandse biografieën die over Jomanda (8 drukken; 40.000 ex.) en die over de streng gereformeerde ds. Honkoop (6 drukken) het meest succesvol waren. Tijd voor een balans, een greep uit de overvolle kast met recent verschenen titels, en een op elke pagina terugkerende vooruitblik op het biografieënjaar 1996.