'Belgische VN-officier draagt schuld aan dood landgenoten Rwanda'

BRUSSEL, 30 DEC. Een Belgische legerofficier die als commandant bij de Verenigde Naties mede verantwoordelijk wordt geacht voor de dood van tien Belgische VN-soldaten in Rwanda, moet in België voor de krijgsraad verschijnen. Dat is gisteren bekendgemaakt. Volgens de Belgische auditeur-generaal wordt de betrokken militair, kolonel Luc Marchal, verdacht van “onopzettelijke doding door gebrek aan voorzichtigheid”.

De tien Belgische commando's werden op 7 april van het vorige jaar in een hinderlaag gelokt en vermoord door militairen van het Rwandese regeringsleger. Dat was op de dag na de moordaanslag op president Juvénal Habyarimana, die leidde tot massaal bloedvergieten in het land en tot een exodus van Hutu's naar Tanzania, Burundi en Zaïre.

Kolonel Marchal was VN-commandant van het district Kigali, de hoofdstad van Rwanda. Familieleden van de omgebrachte soldaten hadden een klacht ingediend tegen hem, en tegen luitenant-kolonel Dewez, die commandant was van het Belgische bataljon blauwhelmen in Kigali. Zij zouden niet alles in het werk hebben gesteld om de levens van de soldaten te redden.

Eind oktober werd de klacht tegen commandant Dewez door de auditeur-generaal Andries geseponeerd. Juist deze week werd Dewez bevorderd tot de rang van kolonel. De Belgische minister van defensie, Jean-Pol Poncelet, had al eerder laten weten dat hij zich niet zou verzetten tegen promotie van Dewez indien deze niet zou worden vervolgd.

Volgens de auditeur-generaal zijn er evenwel voldoende redenen om kolonel Marchal voor de krijgsraad te brengen. De omgekomen blauwhelmen hadden als opdracht de Rwandese president te beschermen. Maar ze waren onvoldoende uitgerust voor hun taak en werden daardoor blootgesteld aan onverantwoord hoge risico's, aldus de beschuldiging tegen de voormalige VN-commandant.

De opdracht om president Habyarimana te beschermen, was overigens niet afkomstig van kolonel Marchal zelf, maar van diens superieur bij de VN in Rwanda, de Canadese generaal Romero Dellaire, zo onderstreepte auditeur-generaal Andries gisteren. Kolonel Marchal was slechts verantwoordelijk voor de beslissing Belgische blauwhelmen aan te wijzen voor de uitvoering van die taak, terwijl in Rwanda al enige tijd een felle hetze aan de gang was tegen met name de aanwezigheid van Belgen in het land.