Vrijdag 29; Bond. Jámes Bond

GoldenEye heet de Bond-film waar het nu allemaal mee goed is gekomen. Pierce Brosnan is een veelbelovende 007 - in looppas een danser, in gevecht een wrede kater, in het casino een koele minnaar, in omhelzing een warme versierder. Alleen zijn stiff upperlip wil nog niet altijd lukken, maar dat komt vast goed, bij een volgende film.

Verder goed Bond-nieuws is dat de Russen weer binnenboord zijn als vijand: na gefrutsel met drugsdealers en ander oninteressant crimineel goed is er eindelijk weer sprake van een strijd die, nu ja, niet in Moskou in het Kremlin begint, maar wel in Petersburg, met uitzicht op het Winterpaleis. Niet meer tegen de communisten, nu tegen de Russische mafia.

Het IJzeren Gordijn is in GoldenEye aan flarden. Het blijkt direct uit de titelsequentie: Tina Turner zingt een geniaal agressieve Bond-song en de befaamde naakte vrouwensilhouetten dansen dit keer op enorme hamer & sikkel-sculpturen. Met sensuele wentelingen van heupen, schouders en billen brengen ze zelfs gigantische beelden van Lenin aan het wankelen.

En dan gebeurt het: uit de mond van een reusachtig gezicht komt een loop tevoorschijn. Een schot wordt afgevuurd. Blijkbaar raak, want het kille staal verandert in een tevreden sigaar in dezelfde mond. Een vrouwenmond. De danseressen blijven erotisch kronkelen, maar bespotten nu iets anders. De hamers, de sikkels, de gietijzeren Lenins, in alles blijkt een fallisch symbool te schuilen. Ineens zien we een andere strijd verbeeld, een die net zo fervent in alle Bondfilms is gestreden als die van het Vrije Westen tegen het Onvrije Oostblok.

Ook de Koude Oorlog tussen de seksen is beslecht in GoldenEye. Bond heeft verloren, de Vrouw gewonnen, alleen wil Bond het nog niet doorhebben. Fanatiek als een KGB-agent blijft hij kiezen voor wat elk verstandig mens allang heeft ingezien als de verkeerde kant. Of is zijn kant de juiste, maar legt hij het in dit opzicht af tegen een andere mafia, tegen hedendaagse vrouwen, tegen wezens van sigaar en pistool?

James Bond in GoldenEye houdt van vrouwen, hij jaagt op ze, alles lijkt net als altijd. Maar M, zijn superieur, is nu een statige rijpe dame die hem lik op stuk geeft, Miss Moneypenny heeft een afspraakje met een ander en zijn liefje voor deze film is niet een Bondgirl à la Ursula Andress. Aan een gevaarlijke vrouw begint hij niet eens, hij valt voor een weinig sophisticated wezen in een plooirok.

Ooit ging het meisje voor het werk, ging lust vooraf aan moord. 007 beleefde duchtige erotiek met elke stapelgekke tegenstandster, zolang ze maar lekker was, en vermoedelijk genoot hij des te meer van haar, juist omdat hij zich realiseerde dat ze het op zijn leven had gemunt. Zich tegen haar verdedigen kwam later wel.

GoldenEye maakt Bond tot een bangerik zonder bult in zijn broek. Zijn vijandin is een grommend dier van het soort waar hij vroeger zonder mankeren bovenop was gesprongen. Ze probeert hem te verleiden en hij wijst haar af! Zodra ze hem maar even bedreigt, vermoordt hij haar zonder van haar te hebben genoten. Zonder passie voor haar kracht, zonder uitdaging te hebben gezocht tussen haar dodelijke dijen.

Alles is goed gekomen met de Bondfilm. Maar bij het oude is het niet gebleven.