Voormalig leidsman Molukkers overleden

ROTTERDAM, 29 DEC. Na een kort ziekbed is ir. J.A. Manusama, ex-president in ballingschap van de Republiek der Zuid-Molukken (RMS), vanmorgen vroeg in het Havenziekenhuis in Rotterdam overleden. Hij werd 85 jaar.

“Voor de Molukse gemeenschap en voor mij in het bijzonder is dit een groot gemis. Het geeft me hetzelfde gevoel als toen mijn vader overleed: een leegte. Wij waren vrienden, hij was tot het laatst mijn persoonlijk adviseur”, zegt F.J.L.Tutuhatenewa, die in 1993 Manusama opvolgde als president van de RMS. Daarvoor was Tutuhatenewa jarenlang vice-president. Manusama werd woensdagavond in zijn woning gevonden door ongerust geworden familie, nadat de politie de voordeur had geforceerd. Hij was in coma.

Nederland leerde de Molukse leider vooral kennen door de gewelddadige acties van Molukse jongeren in de jaren zeventig. Zowel bij de bezetting van de Indonesische ambassade in Wassenaar (1970) als bij de treinkapingen in Wijster ('75) en De Punt ('77), gecombineerd met de gijzeling van schoolkinderen in Bovensmilde was hij bemiddelaar. De acties waren ook gericht tegen de geweldloosheid van Manusama. Het heeft hem zeer geraakt dat bij de acties doden vielen. Later veroordeelde hij het geweld. Het Tweede Kamerlid J.Lillipaly heeft hier nog altijd waardering voor: “Hij sprak toen anderen zwegen. Zijn hele leven heeft hij zichzelf en de Molukse gemeenschap voorgehouden dat het ideaal van een vrije republiek zonder geweld moest worden bereikt”.

Ir. Manusama werd op 25 april 1950, toen de 'Republik Maluku Selatan' op Ambon werd uitgeroepen, benoemd tot minister van defensie. Hij kwam in 1953 via het vroegere Nederlands Nieuw Guinea naar ons land. Nadat Soumokil, de toenmalige president van de RMS, in 1966 door Indonesië was geëxecuteerd, volgde Manusama hem op.