Sokolov naaste belager van Karpov

AMSTERDAM, 29 DEC. Er zijn toernooien, zoals dat in Linares, waar als er te veel slappe remises vallen de baas een donderspeech houdt, boetes uitdeelt en zweert dat hij nooit meer een schaker naar zijn stad zal halen. Het helpt. Bij het Koop Tjuchem toernooi in Groningen loopt er voor zover ik weet niet zo'n donderbaas rond. Het lag geheel aan de spelers zelf of aan het toeval dat het gisteren, na het gekwakkel van woensdag, een uiterst levendige ronde werd. De ranglijst werd door elkaar geschud. Karpov staat nog steeds bovenaan, maar zijn naaste belager is niet meer Gata Kamsky, maar de Nederlandse Bosniër Ivan Sokolov.

Kamsky werd verslagen door de Engelsman Michael Adams. Die had nog weinig laten zien dit toernooi. Ook gisteren speelde hij bedaard, maar dat is nu eenmaal zijn stijl. Als hij op dreef is kan hij de besten ermee aan. Adams ontweek in de hoofdvariant van het Spaans het Marshallgambiet op een heel bescheiden manier (8. d3 d6 9. a3), maar Kamsky kon toch geen gelijk spel krijgen en offerde uit nood een pion. Adams ging er bovenop zitten, geen makkelijke houding omdat Kamsky hem van alle kanten belaagde, maar een pion is wel wat ongemak waard. Het initiatief van Kamsky raakte uitgewoed, Adams won nog een tweede pion. Toen had Kamsky op moeten geven, maar hij ging nog lang door. Als hij dat vroeger deed werd er altijd gezegd dat hij zijn boze vader Rustam niet onder ogen durfde te komen, maar die lijkt zich de laatste jaren heel netjes te gedragen en maakt in Groningen een gemoedelijke indruk. Niet dat de discipline in het kamp er onder leidt. Waarnemers meldden dat Gata Kamsky na de partij zijn nette pak uittrok voor een trainingspak, om ter kalmering nog een paar rondjes te rennen door het ijskoude Groningen.

De door Kamsky verlaten tweede plaats wordt nu ingenomen door Sokolov, die met zwart Lautier provoceerde tot een gambiet dat algemeen goed bekend staat. Sokolov had er een andere mening over en liet zien dat die de juiste was. Na zeventien zetten stond Lautier niet alleen een pion achter, hij werd ook bedreigd door een verwoestende invasie van de zwarte stukken. Toen gaf Lautier een stuk weg. Misschien een blunder, maar ik denk eigenlijk dat hij in wanhoop bewust de hand aan zichzelf sloeg. Sokolov en Adams plegen nog wel eens samen het glas te heffen (in tegenstelling tot de sportman Kamsky heeft Adams wel eens verklaard dat hij alleen regelmatig zijn armspieren traint), en nadat ze door hun gezamenlijke inspanning Sokolov naar de tweede plaats hadden geholpen kon het een prettig gesprek worden. Jeroen Piket, een goede vriend van Sokolov, had zich bij het feestelijk gezelschap kunnen voegen met een glaasje limonade, want hij won gisteren zijn eerste partij, tegen Peter Leko.

Een mooie partij. Grünfeld-Indisch. Misschien even schrikken voor Piket, want Leko had dat ook gedaan tegen Van Wely, en toen kwam hij met een venijnig nieuwtje van zijn vroegere coach Adorjan, 's werelds grootste kenner van deze opening. Maar deze keer bleek Piket het best op de hoogte van de opening. Hij kreeg een gevaarlijke koningsaanval die tot in het verre eindspel voortduurde en hem beslissende materiaalwinst opleverde.

De nederlaag van Kamsky was voor Karpov, die met wit tegen Svidler speelde, een mooie gelegenheid om zijn voorsprong te vergroten, maar hij wist niets te bereiken, al had hij er volgens Svidler wel de kans toe gehad. De negentienjarige Svidler zit soms aan het bord met een gezicht alsof hij aan alles denkt behalve aan schaken, en in dit toernooi is hij nog niet opgevallen, maar hij moet wel erg sterk zijn. Dit jaar en vorig jaar werd hij kampioen van Rusland, in Elista, de stad van de nieuwe president van de wereldschaakbond Iljoemzjinov. Het kampioenschap van Rusland is niet meer wat het vroeger was, maar nog steeds een van de sterkste wedstrijden ter wereld.

Van Tiviakov was sinds hij vorige week griep kreeg weinig meer vernomen, maar Van Wely speelde gisteren zo zorgeloos dat Tiviakov wel gedwongen was om met een paar simpele zetten mat te geven. Over Hansen-Almasi valt weinig te melden, behalve dat ook zij in deze bewogen ronde hun uiterste best deden om er iets leuks van te maken, helaas vergeefs.

Wit Tiviakov-zwart Van Wely

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. Lf1-e2 e7-e6 7. a2-a4 Pb8-c6 8. 0-0 Lf8-e7 9. Lc1-e3 0-0 10. f2-f4 Dd8-c7 11. Kg1-h1 Tf8-e8 12. Le2-f3 Lc8-d7 13. Pd4-b3 b7-b6 Kasparov deed in de match tegen Anand 13...Pa5 en toen dat niet goed afliep ging hij over op de drakenvariant. 14. g2-g4 Ld7-c8 15. g4-g5 Pf6-d7 16. Lf3-g2 Lc8-b7 17. Dd1-h5 g7-g6 18. Dh5-h3 Met primitieve en duidelijke bedoelingen: f4-f5 gevolgd door spel op de f-lijn of eventueel Tf1-f4-h4. 18...Pc6-b4 Als verdedigingszet, om veld d5 te beheersen, zal dit nog wel gaan. 19. f4-f5 Pb4xc2 Maar de frivole Van Wely heeft geheel ongerechtvaardigde agressieve bedoelingen. Hij had 19...exf5 moeten spelen. 20. f5xg6 f7xg6 21. Tf1-f7 Dat viel toch moeilijk over het hoofd te zien: 21...Kxf7 22. Dxh7+ Kf8 23. Tf1+. Het is vrijwel meteen uit. 21...Pd7-f8 Na 21...h5 komt 22. Dxe6 Pf8 23. Txf8+ 22. Ta1-f1 Dc7-c4 23. Le3-d2 e6-e5 24. Pc3-d5 Lb7xd5 25. e4xd5 h7-h5 26. g5xh6 Kg8-h8 27. Tf7-g7 Pf8-h7 28. Dh3-e6 Zwart gaf op.