Embargo VS tegen Servië opgeschort conform 'Dayton'

WASHINGTON, 29 DEC. De Amerikaanse president Clinton heeft de economische sancties tegen Joegoslavië (Servië en Montenegro) opgeschort, maar gewaarschuwd dat ze weer worden ingesteld als de Serviërs zich niet houden aan de bepalingen van het vredesakkoord voor Bosnië.

Clinton gaf in een brief aan zijn minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, tevens opdracht tot opheffing van het wapenembargo tegen alle republieken in ex-Joegoslavië.

De opschorting van de sancties tegen Joegoslavië is een logische consequentie van het vredesakkoord van Dayton en het besluit van de Veiligheidsraad van de VN om de in 1992 afgekondigde sancties op te schorten. Het vooruitzicht dat de sancties worden beëindigd heeft de Servische president Milosevic er in de loop van vorig jaar toe gebracht zich in te spannen voor een vredesregeling.

De Amerikaanse president maakte gisteren duidelijk dat het hem ernst is met de eventuele hervatting van de boycot van Joegoslavië als het akkoord van Dayton wordt geschonden. Een woordvoerder van Clinton zei dat de infrastructuur en het controlemechanisme van de sancties intact blijven om ze direct weer te kunnen afkondigen, mocht dat noodzakelijk worden geacht. “We houden vast aan een geloofwaardig herinvoeringsmechanisme om te voorkomen dat de Serviërs hun verplichtingen verzaken”, aldus de woordvoerder.

Het vredesakkoord van Dayton voorziet in een geleidelijke beëindiging van het wapenembargo tegen alle republieken van het voormalige Joegoslavië. Negentig dagen na de ondertekening van het akkoord mogen er lichte wapens worden geleverd, na de 180ste dag ook zware wapens.

In Sarajevo hebben Franse troepen van de NAVO-vredesmacht IFOR gisteren de Vrbanja-brug bezet. De brug, vanaf het begin van de oorlog een zo goed als niet te passeren obstakel op de frontlijn, was berucht om de activiteit van sluipschutters. Hier werden in mei 1993 een Servische man en zijn moslim-vriendin - sindsdien bijgenaamd de Romeo en Julia van Sarajevo - doodgeschoten bij hun poging te ontsnappen. Hun lichamen bleven dagenlang op de brug liggen. De 25 meter lange brug was in mei het toneel van felle gevechten tussen Bosnische Serviërs en Franse VN-troepen, die in een hinderlaag liepen toen ze hun controle tot dit punt op de frontlijn trachtten uit te breiden.

Gisteren nam de Franse generaal Louis Zeller de controle over de brug in handen. Bij een geïmproviseerde persconferentie op de brug zei hij dat zijn mannen nu alle gebouwen aan beide kanten van de brug controleren van waaruit jarenlang sluipschutters hebben geopereerd.

Bij Zupanja aan de Sava, de grensrivier tussen Kroatië en Bosnië, hebben Amerikaanse genietroepen hun poging, een pontonbrug aan te leggen om de snelle legering van 20.000 Amerikanen in Noord-Bosnië mogelijk te maken, voorlopig gestaakt. De Sava is als gevolg van zware regenval en dooi buiten haar oevers getreden en het kamp van de Amerikanen is ondergelopen en geëvacueerd. Als gevolg van de weersomstandigheden zal de legering van de Amerikanen in Tuzla vertraging oplopen. Gisteren kwamen wel 54 Amerikanen in Tuzla aan die vanuit Servië naar Bosnië waren gereisd.

Britse IFOR-eenheden zijn gisteren verder doorgedrongen in door de Bosnische Serviërs beheerst gebied in Noord-Bosnië dat jarenlang voor de VN-vredesmacht ontoegankelijk is geweest. Een eenheid ging op weg naar Prijedor, jarenlang het toneel van 'etnische zuiveringen', een andere eenheid kwam aan in Banja Luka, de 'hoofdstad' van het gebied van de Serviërs in Noord-Bosnië. Het grootste deel van de dertienduizend Britse IFOR-troepen moet overigens nog in Bosnië aankomen. (Reuter, KK AFP, AP)