Clinton spreekt veto uit over defensiewet

WASHINGTON, 29 DEC. De Amerikaanse president Clinton heeft gisteren zijn veto uitgesproken over een wetsvoorstel dat onder meer zou leiden tot een nieuw systeem waarmee de Verenigde Staten zich kunnen beschermen tegen raketaanvallen.

Clinton betoogde dat het plan, dat voorziet in lanceerinstallaties op land, vanwaar raketten kunnen worden afgevuurd tegen inkomende biologische, chemische en nucleaire wapens, een schending kan zijn van het zogeheten ABM-verdrag. Bij dat verdrag uit 1972, het Anti-Ballistische Rakketten verdrag, spraken de VS en de voormalige Sovjet-Unie af geen nationale verdedigingssystemen tegen raketten op te zetten.

Het systeem, dat in het jaar 2003 in werking zou moeten treden, betekent volgens Clinton een verspilling van “tientallen miljarden dollars en zou ons dwingen om ons voorbarig vast te leggen op een bepaalde technologische optie”. Clinton vergeleek het plan met het nooit uitgevoerde 'Star Wars'-project van president Reagan, voor een in de ruimte gebaseerd anti-raketsysteem. Dat plan heeft 38 miljard gulden gekost, maar is nooit operationeel geweest.

Clinton zei dat de wet zijn handen op het terrein van de nationale veiligheid op een onacceptabele manier zou binden, en “de invoering van belangrijke nationale-veiligheidsprogramma's zou doorkruisen”. De VS zouden in botsing komen met het ABM-verdrag.

Het plan voor het anti-raketsysteem maakte deel uit van een wetsontwerp waarin ook een loonsverhoging met 2,4 procent voor alle militairen was opgenomen. Die is nu ook voorlopig van de baan, wat een gevoelig punt is gezien de 20.000 Amerikaanse manschappen die in Bosnië zullen deelnemen aan de NAVO-vredesmacht. In de Amerikaanse publieke opinie bestaat geen grote steun voor de uitzending van de troepen naar Bosnië, en Clinton wil niet graag gezien worden als degene die niet alleen de manschappen op een gevaarlijke missie stuurt, maar hen ook nog een loonsverhoging onthoudt. Daarom heeft hij hen meteen via een andere weg een verhoging van 2 procent toegekend, het maximale waartoe hij bevoegd is zonder het Congres, dat hij vervolgens verzocht heeft daar alsnog 2,4 procent van te maken.

Het veto dat de president nu heeft uitgesproken is het elfde in zijn presidentschap, en het is niet waarschijnlijk dat het Congres de tweederde meerderheid heeft om het ongedaan te maken. Het wetsvoorstel kwam met 51 tegen 43 stemmen door de Senaat, en met 267 tegen 149 door het Huis van Afgevaardigden.

Het veto brengt echter duidelijk aan het licht dat Clinton en de Republikeinse meerderheid in het Congres op een belangrijk punt ernstig van mening verschillen over de aanpak van het militaire veiligheidsbeleid in de komende decennia.

Veel Democraten die zich net als de president tegen het voorstel verzet hebben, betoogden dat het nieuwe anti-raketsysteem overbodig is, omdat zich geen directe dreiging van intercontinentale raketten aandient. De komende tien jaar zouden landen als Iran en Irak ook niet in staat zijn dergelijke raketten te bouwen of te verkrijgen.