Andermans vuurwerk

Lang geleden werd ik eens ingehaald door een brokstuk van een leeg jampotje. Ik was een jaar of tien en holde met een vriendje door een weiland, toen die glasscherf voorbij vloog.

De reclame zegt: je bent een rund als je met vuurwerk stunt. Bij ons klopte dat, want mijn vriendje en ik holden in een weiland en we waren met rotjes bezig. We hadden op een bevroren molshoop een lanceerplatform voor een jampotje gebouwd. Onder het omgekeerde potje lag een bundeltje rotjes. Maar toen we de lontjes hadden aangestoken werden we bang, riepen 'rennen!' tegen elkaar en holden weg. Even later kwam de scherf langs.

Veel kinderen vinden het spannend om vuurwerk af te steken zoals het niet moet. Die stoppen het vuurwerk ergens in en laten het dan ontploffen. Of ze gooien een aangestoken rotje naar een ander, om die te laten schrikken. Of ze kicken op veel knallen tegelijk. Maar hoe spannender het is, hoe gevaarlijker vuurwerk wordt.

Vorig jaar kwamen in de oudejaarsnacht 1100 mensen met vuurwerkwonden bij de dokter. De meeste vuurwerkwonden zijn brandwonden die uiteindelijk weer overgaan en dan soms een litteken achterlaten. Loop je een brandwond op, dompel hem dan tien minuten in koud water, of laat er water overheen stromen voor je naar de dokter gaat. Door koud water direct na het ongeluk wordt de wond niet zo groot en diep.

De helft van de 1100 gewonden waren kleine en grote kinderen. Er was een klein jongetje bij dat buiten stond te kijken, toen er aangestoken vuurwerk in de capuchon van zijn jas viel. Hij kreeg allemaal brandwonden op zijn hoofd. Er waren maar weinig meisjes bij de gewonden. Een mevrouw verbrandde haar benen toen er een vuurpijl onder haar rok kwam waardoor haar panty in brand vloog. Die vuurpijl was door iemand anders afgestoken. De helft van alle slachtoffers raakt trouwens gewond door andermans vuurwerk.

Kijken naar vuurwerk is dus net zo gevaarlijk als het zelf afsteken. Dat zou je niet denken als je de reclames ziet met al die afgerukte vingers en handen. Dan krijg je het idee dat je alleen gevaar loopt als je zelf met vuurwerk stunt.

De reclamemakers denken dat jonge mensen voorzichtiger worden als je ze het ergste ongeluk laat zien, zo'n ongeluk waarbij een stoere bink zijn hand is kwijtgeraakt. Dat gebeurt niet zo vaak. Vorig jaar is er geen één hand of vinger afgerukt. Het jaar daarvoor waren het er twee. Maar als er ooit een flinke knaller in je hand ontploft is het goed mis. Zo'n explosie heeft zoveel kracht dat er makkelijk bijvoorbeeld twee vingers helemaal af kunnen vliegen. De rest van de hand is dan een en al bloed, de botjes steken eruit en de vellen hangen er bij. En als je in het ziekenhuis na de operatie bijkomt van de verdoving zul je zien dat de chirurg je hele hand heeft weggehaald. Hij moest wel, want door de klap van het vuurwerk waren de meeste spieren, pezen en gewrichten in het stuk hand dat er nog aan zat ook kapot en dood. Misschien heb je wel eens gehoord dat een chirurg een afgerukte hand er weer aan kan opereren. Dat lukt niet na een ontploffing, maar alleen bij een afgezaagde hand, waarbij de twee stukken nog een beetje op elkaar passen.

Maar toch blijft bijna iedereen knallen en is het ieder jaar met oud en nieuw weer groot feest: met zeker 1.000 gewonden en een drukke avond voor de dokters.