Ivo Papasov bij Willem Breuker; Klap '95: recht voor zijn raap en toch aanstekelijk

Concerten: Klap op de Vuurpijl met het Willem Breuker Kollektief, de Ebony Band olv Werner Herbers en Ivo Papasov en zijn orkest. Gehoord: 27/12 Westergasfabriek, Amsterdam. Herhaling: t/m 31/12 elke avond het Breuker Kollektief plus andere attracties. Directe radio-uitzendingen op Radio 4: vrijdag 22u30-24u en zaterdag 23u30-1u (NPS) en zondag 22u-1u30 (VPRO). Ivo Papasov: 28/12 O'42, Nijmegen, 29/12 De Leeuwenbrug, Deventer en 31/12 opnieuw in De Klap.

Willem Breuker is geen scheiterd, dat bleek gisteren weer eens. Want wie riskeert het voor zijn eigen feestje iemand uit te nodigen die als een geduchte concurrent mag worden aangemerkt? De Bulgaarse klarinettist Ivo Papasov maakte in '89 op briljante wijze zijn Nederlandse debuut maar had toen nog nooit van Breuker gehoord. Het begrip 'Kollektief' associeerde hij waarschijnlijk met slechte oogsten, roestende tractoren en andere zaken waar hij als leider van een feestorkest het liefst buiten bleef. Boerenbruiloften prima, maar alsjeblieft geen communistisch-agrarische produktiecijfers.

Bulgarije is sinds '91 officieel democratisch, Papasov is in Nederland kind aan huis en weet inmiddels ook wat Breuker waard is. Behoorlijk ingewikkeld maar toch recht voor zijn raap, net als doorgaans het Kollektief, zo speelde de 'bruilofts'-band van Papasov gisteren bij de opening van de twintigste Klap op de Vuurpijl. De arrangementen zitten 'als geramd', de tempo-en maatwisselingen zijn niet bij te houden, zelfs een door mestoverschot manisch geworden varkensboer zou er niet op kunnen springen, ook niet op de Proleten Dance, een titel die Breuker zou kunnen hebben bedacht. Ook aan de gedeeltelijk nieuwe bezetting - met een 'kaval' in plaats van de altsax - blijkt iets dubbelzinnigs te kleven. De bespeler van deze houten fluit, Matio Mitev, blijkt namelijk behalve met volkse en traditionele treurnis even goed bekend met Eric Dolphy, de jazz-revolutionair van begin jaren '60.

De Ebony Band o.l.v. Werner Herbers komt met materiaal dat 'moeilijk' mag heten. In de eerste plaats omdat het onbekend is maar ook omdat het zich niet in één keer 'zet' in je oren.

Fragmenten op. 2 van de Rus Alexej Zjivotov uit 1928 blijkt een titel die de lading dekt, want het betreft een achttal piepkleine stukjes waarvan alleen Melodioso even bijblijft omdat daarin de musici mogen neurieën. Septet op. 2 van zijn landgenoot Gavril Popov, voltooid in '27, duurt een heel half uur en dat blijkt ongeveer een kwartier te veel, al hebben sommige deeltjes zeker hun bekoring. Het Largo heeft mooie gedempte kleuren, het Allegro energetico klinkt opgewekt kermis-achtig.

Het Breuker Kollektief dat de Klap-avonden per traditie besluit, was gisteren uitstekend in vorm. Heel aanstekelijk klonken een boogie-woogie-achtig stuk en de perpetuüm mobile-beweging van een compositie waar de omdraaibare titel ParaP goed op zou passen. Dat trombonist Nico Nijholt tenslotte met veel vibrato Just for Nico van het Meets Djazzex-repertoire zong en als toegift Diep in mijn Hart (Kan in niet boos zijn op jou), net als tijdens de vorige Klap, was niets om bezwaren tegen te hebben.

Het Willem Breuker Kollektief zal zo doende het jaar 2000 wel halen en dan 25 Klappen kunnen vieren. Met hopelijk een aanpassing waar het de presentatie betreft, het aankondigen van het een en ander. Neem de titel WAT ZIJ NIET VAN HEM WIST. Het klinkt intrigerend en dramatisch, dus wil je ook weten waar het bijhoort, de hoge schreeuw van trompettist Boy Raymakers of de bedekte snik van trombonist Bernard Hunnekink, beiden al twintig jaar trouw aan Breukers zijde. En wat is de betekenis van het stuk VADER EN MOEDER? Wat doen we op Oudjaar met de kinderen?