Serviërs krijgen geen uitstel overdracht Sarajevo

SARAJEVO, 27 DEC. De Bosnische Serviërs hebben gisteren van de NAVO-vredesmacht IFOR uitstel van de overdracht van de Servische wijken van Sarajevo aan de Bosnische regering geëist. Dat uitstel kregen ze echter niet. IFOR versterkte het afgelopen kerstweekeinde haar greep op Bosnië.

De legering van de 60.000 IFOR-troepen ligt inmiddels weer op schema.

De opperbevelhebber van IFOR, admiraal Leighton Smith, sprak gisteren in Pale voor het eerst met een delegatie leiders van de Bosnische Serviërs, die werd geleid door de voorzitter van het parlement van de Bosnische Serviërs, Momcilo Krasjisnik. De hoogste politieke en militaire leiders van de Serviërs, Radovan Karadzic en generaal Ratko Mladic, lieten zich niet zien.

Bij het overleg eiste Krajisnik uitstel van sommige onderdelen van het vredesplan voor Bosnië, met name waar het de overdracht van de vijf Servische wijken van Sarajevo aan de Bosnische regering betreft. Krajisnik zei na het gesprek dat de Bosnische Serviërs “het moslim-gezag op dit moment niet kunnen accepteren omdat ze te bang zijn”. Het uitstel kreeg hij niet. Smith zei na het gesprek: “Ik hem hem verteld dat ik me niet in de positie bevind om een dergelijk uitstel toe te staan.”

IFOR-commandanten hebben dit weekeinde de drie partijen in Bosnië gewaarschuwd op te houden met het beschieten van IFOR-vliegtuigen. Het is sinds het begin van de operatie vijf keer tot zulke beschietingen vanaf de grond gekomen. Vrijdag werden een Brits transportvliegtuig met zieken op weg van Tuzla naar Sarajevo en, bij Sarajevo, een Amerikaans transporttoestel met hulpgoederen beschoten. Maandag werd een Britse Lynx-helikopter bij het door de Bosnische Kroaten beheerste Jajce onder vuur genomen. Het toestel wist het vuur te ontwijken.

Hoewel de IFOR-leiding niet is ingegaan op de vraag wie de schoten afvuurde, maakte admiraal Smith duidelijk de beschietingen hoog op te nemen. Hij stelde de leiding van de Bosnische moslims, Kroaten en Serviërs verantwoordelijk voor de beschietingen en zei dat het vuur direct en zonder waarschuwing zal worden beantwoord als duidelijk is wie er heeft geschoten. Hij riep de leiding van de drie partijen in Bosnië op op te houden met “het stomme schieten”.

Intussen wordt goede voortgang gemaakt met de legering van de 60.000 IFOR-soldaten in Bosnië. Volgens de commandant van de NAVO-troepen in Europa, generaal Joulwan, is nu eenderde van de troepenmacht ter plekke. Aanvankelijk liep de stationering vertraging op door de slechte weersomstandigheden, maar volgens Joulwan is die vertraging nu goeddeels weggewerkt. De eerste Amerikanen trokken dit weekeinde de Sava over op zelfgebouwde ponten, nog voordat de Amerikaanse genie een pontonbrug over de Sava, de grensrivier tussen Kroatië en Bosnië, had voltooid. Van verzet van de kant van de voormalige oorlogspartijen is nergens sprake geweest en de IFOR-commandanten zijn tevreden over de voortgang bij de terugtrekking van Bosnische militairen achter de afgesproken bestandslijnen.

Wel ontstond maandag ophef over een gesprek dat de Russische commandant generaal Nikolaj Staskov vorige week donderdag heeft gevoerd met de Bosnisch-Servische legerleider, Ratko Mladic. Staskov wordt op korte termijn benoemd tot plaatsvervangend commandant van het Russische IFOR-contingent. Hij leidt nu een delegatie van twaalf Russische kwartiermakers. IFOR-commandanten uitten zich afkeurend over Staskovs gesprek met Mladic, aangezien deze wordt verdacht van oorlogsmisdaden en door IFOR-soldaten moet worden aangehouden zodra hij zich vertoont. De IFOR maakte duidelijk dat Staskov geen toestemming had voor het gesprek met Mladic en dat het gesprek enig wantrouwen heeft gewekt over de vraag of de Russen niet de geest van de NAVO-operatie in Bosnië hebben geschonden en of ze zich wel willen houden aan de regels van die operatie. Niettemin wilde de leiding van de vredesmacht de zaak nog niet op de spits drijven, omdat Staskov nog niet formeel is benoemd in zijn IFOR-functie. “Technisch gezien ging het om een nationale ontmoeting”, zei een woordvoerder van de vredesmacht. “Maar natuurlijk zijn we er verre van blij mee.”

De Bosnische Serviërs en het Bosnische regeringsleger hebben het afgelopen kerstweekeinde - de eerste vredige kerst sinds 1992 - krijgsgevangenen uitgewisseld. De Serviërs droegen 131 krijgsgevangenen over op een brug nabij Gracanica. Een aantal van hen was deze zomer tijdens de gevechten om Srebrenica gevangen genomen. Het Bosnische regeringsleger liet bij de plechtigheid 114 Bosnisch-Servische krijgsgevangenen gaan. (Reuter, AP, AFP)