Prachtig gevecht Karpov en Kamsky

GRONINGEN, 27 DEC. Met kalme slag is Anatoli Karpov alleen vooraan gekomen in het Koop Tjuchem toernooi in Groningen. In de eerste helft van het toernooi leek hij niet in blakende vorm. Vermoeid door zijn vele verplichtingen misschien. Eerst hard gewerkt om in Parijs op het congres van de FIDE de man van zijn keuze, Iljoemzjinov, president te maken. Daarna de parlementsverkiezingen in Rusland, waar Karpov kandidaat was, in Bulgarije een korte match van rapidpartijen tegen Topalov, in Kazachstan het 'wereldkampioenschap' van partijen met twee minuten bedenktijd en toen weer naar Parijs om in Disneyland een kindertoernooi bij te wonen.

In Groningen maakte hij een paar partijen met moeite remise en tegen Piket won hij omdat die hem al in de beginfase lichtzinnig een pion had geschonken. Gisteren won Karpov zijn tweede partij, tegen Hansen, die snel bijna alles afruilde en toen overbleef met een eindspel met dames en lopers, de goede loper voor Karpov, de slechte voor Hansen. Leerzaam om te zien hoe Karpov dit remise-eindspel gaat winnen, zal menigeen toen gedacht hebben. Dat was het inderdaad.

Veel spectaculairs heeft Karpov nog niet laten zien, maar het toont natuurlijk zijn klasse, dat hij bovenaan staat zonder iets bijzonders te hoeven doen. Het grote gevecht leverde Karpov niet in een van zijn winstpartijen, maar in de partij van zondag tegen Gata Kamsky. De generale repetitie voor de match om het FIDE-wereldkampioenschap die in juni in Montreal moet worden gespeeld. De partij die gedacht was als het hoogtepunt van het toernooi en het ook werd. Zaterdag had Karpov binnen acht minuten remise gespeeld tegen Tiviakov. Duidelijk een uitslag die van te voren was afgesproken. Tiviakov had griep, Karpov is met zwart tegen de topspelers vaak met remise tevreden. Kamsky stond er met een meewarig glimlachje naar te kijken, alsof hij alvast wilde aankondigen dat Karpov het de volgende dag tegen hem heel wat moeilijker zou krijgen.

In de eerste twintig zetten van Kamsky-Karpov had Karpov het inderdaad moeilijk. Tegen de doorschuifvariant van de Caro-Kann verdediging, in de door Short geïntroduceerde vorm, hebben de zwartspelers nog geen afdoende verweer gevonden, ook Karpov niet. Hij kwam onder zware druk, maar Kamsky had zijn dag niet. Eerst verloor hij door een misrekening twee tempi. Toen stond het gelijk. Vervolgens raakte Kamsky door een simpele combinatie een pion kwijt, waarna het leek of Karpov het eindspel rechtstreek zou gaan winnen. Kamsky rechtte de rug en vocht verbeten terug.

In de moderne toernooien krijgen de spelers voor de eerste veertig zetten twee uur bedenktijd, een uur voor de volgende twintig en voor de rest van de partij nog een half uur. In Kazachstan had Karpov laten zien dat hij in twee minuten goede partijen kon spelen, hier was drie en een half uur niet genoeg. In de vluggerfase stond hij ongetwijfeld gewonnen. Of het het aan het eind nog zo was weet ik niet, want na de 94ste zet konden de arbiters de razendsnelle grabbelbewegingen aan het bord niet meer tot herkenbare schaakzetten reconstrueren. Het deed er ook helemaal niets meer toe of er iemand gewonnen stond. Allebei hadden ze nog een paar seconden op de klok, geen van beiden zou de ander in die luttele seconden mat kunnen zetten. Karpov bood remise aan. Tijd om er over na te denken had Kamsky niet. Doorspelen zou zijn als een dobbelsteen opgooien om te zien wie het eerst de tijd zou overschrijden. Kamsky nam het remiseaanbod aan. Zo werd in een fractie van een seconde misschien de toernooiwinnaar bepaald. Ik denk dat Karpov, als hij een half punt achter had gestaan, in de plaats van Kamsky het gokje gewaagd had.

Vijf spelers volgen Karpov op een half punt afstand, onder wie Kamsky, die in de tweede ronde van Piket won en verder alles remise speelde, en Loek van Wely, die in bijna iedere partij voor opwinding zorgt. Zaterdag speelde hij tegen Sokolov een voor zijn doen kalme remise. Zondag leverde van Wely een zeer fraaie technische prestatie door tegen Adams een eindspel te winnen dat in het begin slechts heel weinig beter voor hem stond. Toen stond hij, de man met de laagste rating van alle deelnemers, alleen bovenaan. Maandag was een rustdag waarop hij van de vele doorgestane emoties kon bijkomen. Uitgerust en verkwikt werd Van Wely gisteren door Joël Lautier met een vernietigende koningsaanval van het bord geveegd. Het kan verkeren, zeker bij Van Wely.

Stabiel in zijn ongeluk is Jeroen Piket. Uit twee remises en een nederlaag tegen de Hongaar Zoltan Almasi bestond zijn karig deel in het kerstweekeinde. Met wit gaat het nog wel, maar uit zijn vier zwartpartijen heeft hij nog maar een half punt gehaald. Hij zal een zucht van verlichting slaken als het voor hem ellendige jaar 1995 voorbij is.

Wit Lautier-zwart Van Wely

1. c2-c4 Pg8-f6 2. Pb1-c3 c7-c6 3. e2-e4 d7-d5 4. c4xd5 c6xd5 5. e4-e5 Pf6-d7 Unaniem wordt het pionoffer 5...Pe4 aanbevolen. 6. d2-d4 Pb8-c6 7. Pg1-e2 Pd7-b6 8. Pe2-g3 g7-g6 9. h2-h4 h7-h5 10. Lf1-e2 Lc8-d7 11. Lc1-g5 f7-f6 12. Le2-d3 Ke8-f7 13. Lg5-e3 f6xe5 14. Dd1-f3+ Kf7-g7 15. Pc3xd5 Pb6xd5 16. Df3xd5 Ld7-e8 17. Dd5-e4 e5xd4 18. Le3-d2 Le8-f7 19. 0-0 Kg7-g8 20. f2-f4 Lf8-g7 21. f4-f5 voor zijn geofferde pion heeft Lautier een koningsaanval gekregen die bijna vanzelf loopt. 21...Pc6-e5 22. Ld2-f4 Lf7-d5 23. De4-e2 Pe5xd3 24. De2xd3 Ld5-c6 25. Lf4-g5 Dd8-d5 26. Tf1-f2 Lc6-b5 27. Dd3-d2 Lg7-e5 28. Tf2-f3 Le5xg3 29. Tf3xg3 Dd5xf5 30. Dd2xd4 Th8-h7 31. Ta1-e1 Lb5-c6 32. Lg5-d2 Th7-f7 33. Te1-e5 Df5-f1+ 34. Kg1-h2

34...Kg8-h7 In tijdnood nog een fout waarna het snel gedaan is. 35. Dd4-e3 Tf7-g7 36. Te5xe7 Df1-f6 37. De3-h6+ Kh7-g8 38. Te7xg7+ Zwart gaf op.

    • Hans Ree