Na aantal grote schandalen; Overheid Japan wil scherpere controle banken

TOKIO, 27 DEC. Het Japanse ministerie van financiën heeft gisteren nieuwe maatregelen bekend gemaakt om de controle op het Japanse bankwezen te verscherpen.

De minister van financiën, Masayoshi Takemura, stelde bij de bekendmaking dat het “noodzakelijk is voor Japan om het beleid drastisch te veranderen”.

De nieuwe maatregelen zijn het gevolg van een vermindering van het internationale vertrouwen in de Japanse banken na het schandaal met de Daiwa Bank in New York, waarbij de bank ruim 1 miljard dollar verloor, en de grote hoeveelheid oninbare leningen van de Japanse banken na het instorten van de hausse begin jaren negentig. Het verminderde vertrouwen heeft ertoe geleid dat Japanse banken een hogere rente moeten betalen op de internationale geldmarkt, het zogenaamde 'Japan-premium'.

Kern van de nieuwe maatregelen vormt volgens het ministerie het instellen van twee sleutelprincipes: eigen verantwoordelijkheid van de banksector en een transparant financieel beleid gebaseerd op het marktmechanisme. Het ministerie van financiën hanteerde tot dusver voor de banksector de zogenaamde 'convooiformule', een collectieve verantwoordelijkheid, om faillisementen in de banksector te voorkomen.

Het ministerie wil objectieve criteria, zoals de ratio van eigen kapitaal en leningen, instellen om ongeregeldheden te kunnen vaststellen en de banken te kunnen dwingen bijtijds maatregelen te nemen. Interne inspectie bij de banken zelf en de plicht tot het melden van onrechtmatigheden zullen worden verzwaard. Ook zullen banken hun boeken door onafhankelijke accountants moeten laten controleren. Om de maatregelen te kunnen uitvoeren zal het ministerie het aantal inspecteurs voor de banksector met 20 procent verhogen.

De reacties in de financiële wereld op het plan van de overheid waren vandaag bijzonder lauw. “Het enige wat het plan werkelijk doet is het toevoegen van nieuwe regels en het versterken van de toezichthoudende instanties. Het is verandert echter niet het huidige financiële systeem”, zei een econoom van de Toyo Universiteit vandaag.

De grootste kritiek geldt het feit dat weliswaar de regels voor financiële rapportages worden verscherpt, maar dat de resultaten van deze rapporten niet naar buiten worden gebracht. Dat betekent dat het plan niet zorgt voor de vergroting van de doorzichtigheid van het bankensysteem, waarom al zo lang wordt verzocht. “Wat nodig is, is een verandering in het bewustzijn bij de regeringsfunctionarissen en bij de financiële instellingen”, schreef de krant Yomiuri Shimbun vanmorgen. De invloedrijke krant Nihon Keizai Shimbun voegde eraan toe: “Er zijn nog steeds veel problemen die moeten worden opgelost door het ministerie van financiën.”

Volgens officiële cijfers bedraagt de hoeveelheid oninbare leningen 40 biljoen yen (meer dan 600 miljard gulden). Onafhankelijke deskundigen gaan echter uit van een hoeveelheid van van 100 biljoen yen aan slechte leningen in het ergste geval.