In de Franse rap zijn Hugo en Voltaire nog hoorbaar

La Haine, musiques inspirées du film. Delabel 7243 8 40478 2 5.

Het intro van de cd La haine is hetzelfde als dat van de gelijknamige film: straatgevechten en de stem van een speakerine op de televisie die verslag doet van de dode die is gevallen. Maar waar in de film dan het reggae-nummer Burnin' and Lootin' volgt, knalt op de cd de rap 'Sacrifice de poulet' erin - een van de meest omstreden raps in Frankrijk van de laatste jaren, want met de kippen die geofferd moeten worden, zijn politieagenten bedoeld.

Sacrifice de poulets van de groep Ministère amer is één van de nummers op de cd, die de film La haine, met zijn sterke nadruk op de menselijkheid van de geportretteerde probleemjeugd en het begrijpelijk maken van het geweld, bijkans als slappe hap doen verbleken. Geen van de raps op de plaat, een idee van filmregisseur Mathieu Kassovitz zelf, komt overigens in de film voor. Het gaat om een cd 'geïnspireerd door', een van de nieuwe modes op het gebied van soundtracks. Wel zijn tussen de raps door stukjes tekst van de geluidsband van de film te horen, waaronder de inmiddels befaamde anecdote van de man die bij de val van een gebouw van vijftig etages, bij elke verdieping mompelt: “tot hier toe gaat alles goed”.

De cd biedt een aardig overzicht van wat Frankrijk op het gebied van (steeds franstalige) rap zoal te beleven is. In meerdere teksten wordt ingegaan op het gebruik van vuurwapens tegen dienaren daar wet, zij het zelden in goedkeurende zin. De groep Assassin vraagt zich af of het zin heeft vuurwapens in te zetten tegen de politie, die immers zelf moordt en alleen maar, aldus de groep, een bepaald politiek systeem verdedigt: “mais je ne changerai pas l'histoire, si je shoote un commissaire / S'il a buté mon frère, ca pourrait me satisfaire / mais le cul entre quatre murs, il ne me restera que la prière”. (Ik zal de geschiedenis geen andere loop geven, als ik een commissaris neerschiet. Als ie mijn broeder heeft gemold, kan ik daar voldoening aan ontlenen. Maar met mijn kont tussen vier muren (dwz. de gevangenis) rest mij nog slechts het gebed).

Wapens komen in veel raps voor, maar de vermaningen overheersen. Raggasonic zegt in Sors avec ton gun dat 'God de mens geschapen heeft, maar de mens het wapen'. FFF constateert in Le vague à l'arme dat 'le choix des armes' (de keus der wapens, als in een duel) 'le choix des larmes' (tranen) wordt. MC Solaar, de enige Franse rapper die ook buiten het Franse taalgebied bekendheid geniet, constateert in Comme dans un film dat in de Franse voorsteden 'wapens makkelijker te krijgen zijn dan shit (marihuana) in Amsterdam''. Een van de mooiste teksten is van de groep IAM uit Marseille: La 25ème image, over geweld op televisie dat na de 24-ste keer werkelijkheid wordt.

De verschillende bijdragen op de cd zijn zonder uitzondering briljant geproduceerd en poëtisch interessant. Er kan geen twijfel over bestaan: de ware volgelingen van Prévert en Brassens drukken zich als rapper uit. Een opvallend verschil met Amerikaanse rappers is dat hun Franse collega's zich bijna altijd in standaard-Frans uitdrukken. Waar Amerikaanse gangsta-rap bijna onbegrijpelijk is zonder een wekelijks bijgewerkte lijst van getto-uitdrukkingen, is de taal van de Franse rap toch in principe die van Voltaire en Hugo. Zo bezien is de cd La haine een monument voor de acculturerende invloed van de Franse taal, ook in de gewelddadige voorsteden.