Franse piloten in Bosnië door Serviërs ernstig mishandeld

PARIJS, 27 dec. De twee Franse luchtmachtpiloten die op 12 december werden vrijgelaten na drieëneenhalve maand gevangenschap in Bosnië, zijn lichamelijk en geestelijk gemarteld door 'hun cipier, generaal Mladic', de legerleider van de Bosnische Serviërs. Van hun Franse superieuren moeten zij echter zeggen dat zij netjes zijn behandeld. Dat schrijft het weekblad Le Canard Enchaîné vandaag op grond van het geheime verslag dat de piloten na terugkeer hebben uitgebracht.

De twee, kapitein Frédéric Chiffot en luitenant José Souvignet, werden op 30 augustus bij Pale neergeschoten. Die vlucht was al een pijnlijk mysterie voor de twee. Zij vlogen in NAVO-formatie om een eerder tevergeefs aangevallen munitiedepot van de Bosnische Serviërs te bombarderen. Nadat de Britten hun bommen hadden afgeworpen, weken de Amerikanen op het laatste moment af van hun koers, zonder uitleg en zonder te hebben gebombardeerd. Zij lieten de rest van het karwei over aan de Fransen. Die wierpen hun bommen af en werden prompt verwelkomd door vijandelijke afweerraketten.

Nadat zij aan hun parachutes waren geland leek het opnieuw of de Franse piloten werden verwacht. De gewapende boer die indertijd claimde hen te hebben gevonden werd alras opzij gezet door een hardhandig welkomstcomité van Mladic. Beide piloten hadden een beenbreuk opgelopen bij hun onzachte landing, één kreeg er een gebroken neus bij geslagen. Andere verwondingen werden niet op het gezicht uitgevoerd met het oog op een kennelijk gepland tv-optreden, direct na gevangenname. Bij die gelegenheid zijn ook de foto's gemaakt die onder meer in de Paris Match hebben gestaan.

Sinds hun vrijlating hebben Chiffot en Souvignet nauwelijks een woord in het openbaar gezegd over hun ervaringen in handen van de Bosnische Serviërs. Zij werkten slechts mee aan een tv-gesprekje uit het hoofdkwartier van Mladic op de dag van vrijlating en een ontwijkend vraaggesprek met de regionale krant uit hun woonplaats Nancy - L'Est Républicain hield de fakkel brandend tijdens hun maandenlange afwezigheid, ook toen het leek alsof regering, parlement en pers hen waren vergeten.

De Canard, die kennelijk inzage heeft gehad in het verslag van de 'debriefing' door de Franse geheime dienst, meldt dat hun echte verhaal aanzienlijk harder is dan de officiële versie. Gastheer Mladic leidde hen persoonlijk rond door ziekenhuizen waar hij hun zwaargewonden en verminkten liet zien, zeggende: “Kijk, dat hebt u aangericht. U heeft ook kinderen gedood.” De twee piloten werden door Mladic persoonlijk bedreigd met martelingen en de dood als zij niet wilden praten. Ze zouden aanwezig moeten zijn bij de marteling van de ander. Om dat dreigement kracht bij te zetten moesten zij elkaars beenoperatie bijwonen. Een brancarddrager sloeg later een piloot opnieuw een gebroken neus. De piloten zaten zes weken in eenzame afzondering en verloren ieder besef van tijd. Voedsel kregen ze af en toe toegeworpen. Uiteindelijk moesten zij zich opmaken voor hun eigen einde voor een executie-peloton. Het weinige dat zij wisten hebben zij naar eigen zeggen niet prijsgegeven.