Xij, haam en heur

Naast vele zegeningen heeft het feminisme ons ook een groot taalkundig ongemak gebracht: het hij of zij-syndroom in het streven naar seksecorrect taalgebruik.

Zo verklaren sommigen vooraf dat waar 'hij' gebezigd wordt, ook 'zij' bedoeld is. Anderen gebruiken consequent de vrouwelijke vorm, Een mooi voorbeeld van consequente toepassing van de mannelijke vorm gaf Ileen Montijn enige tijd geleden in deze krant met: 'Wie een beetje ambitie heeft, zorgt er voor dat hij niet aan alle kanten uitpuilt, zeker niet als hij een vrouw is.'

Toch maakt ook deze formulering duidelijk dat we behoefte hebben aan een paar sekse-neutrale voornaamwoorden. Ik stel voor twee persoonlijke voornaamwoorden 3e persoon enkelvoud en één bezittelijk voornaamwoord idem, aan onze taal toe te voegen. Daarvoor zouden we kunnen gebruiken: xij, (naast hij en zij), haam (naast hem en haar) en heur (naast zijn en haar).

Xij heb ik gekozen als nieuw sekseneutraal persoonlijk voornaamwoord, omdat het een nog niet bestaand woord is en evenals hij en zij gevormd wordt door een letter+ij, en omdat met de letter x ook de notie onbekende is ingebracht.

Voor een nieuwe objectsvorm van het persoonlijk voornaamwoord, naast hem en haar, dringen haam of her zich op. Haam heeft mijn voorkeur omdat dit woord in de oorspronkelijke betekenis nauwelijks gebruikt wordt en klinkt alsof het altijd al een voornaamwoord geweest is.

Voor de keuze voor heur als nieuw sekseneutraal bezittelijk voornaamwoord naast zijn en haar, hoeven we deze in onbruik geraakte variant van haar, alleen maar nieuw leven in te blazen.

Zo krijgen we: Wie niet voor vrouwonvriendelijk wil doorgaan zorgt dat xij in heur taalgebruik niet automatisch de mannelijke vorm kiest, als haam beide seksen voor ogen staan. Laten we niet te lang harrewarren over de keuze van woorden. Hier ligt mijn voorstel.